dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Natàl 'n cà dèl Talpù
Natàal 'n cà dèl Talpù
'N tupìi, dal nóm Talpù, e 'n ràt ciamàt Ratto i’era réet a tornàa a cà dòpo 'na giórnàda de càscia 'nséma a 'na slùdria; de cólp ól tupìi 'l se quièta cóma sa l'avés sentüut 'na scòsa eletrèga.
Òl nàas dól Talpù l'usmàva e l'à cunósüut l' ódór dèla sùa végia cà chè l'eva smentegàat da quànca ‘l stàva col ràt en riva al fiüm.
A sentìi chèl ódór dèla sùa végia cà 'l ghè igüt 'n grànt magù.
La scigàla e la furmìga
La cicala e la formica
La scigàla e la furmìga
(sottotitolo: al val pusé la lapa che la zapa)
A tüc' ótri al ve sarà capitàat,
'na sira de bèl tèep, 'n piena estàat,
quan-cà 'l scüur al roba ól post a la lüus,
de 'ndàa de fò de cà, propi sǜ l'üs…
Giusto ilura, li cicali cantàa se sènt:
magari iè nóma quatro, ma li par 'n regimènt!
Tanto li fa bel, cà al te vée da pensàa:
ma sènsa li cicali, cóma se po' fàa…
E tùc' a dii: santa cicala e chi l'ha 'nventada!
'l mònt l'ha progrediit par la sùa cantàda!
E ognantùu ca-i urìs bùca, a-i ne taca 'n tóchél,
e iscéa-i vanta la cicala… 'nsèma al so scervell
A tüc' ótri al ve sarà capitàat,
'n dì de bel tèep, 'n piena estàat,
de fàa 'n gir par la paghera de matina
en cerca de fonc u de bruchina.
Propi ados a 'n pèsc, en póo piacàat
truée 'n furmighèer e chi che l'ha creàat
sensa faa cagnara, ma nóma col südór,
na roba straurdinaria… 'spo dii 'n capolaór:
sènsa nè mòlta né ciment armàat,
sènsa fondamèet col bütüm renforsàat,
sènsa progèt e sènsa diśègn,
ma ogni tóchél mès a post con ingegn:
'na montagna de tecnologia,
de laòràa 'nsèma, de sinergia!
En prupursiù a-i nòš mestéer,
l'è 'n Dom de Milàa vist da 'n forestéer!
Ma de frónt a 'sto grànt munumèet,
cóma la se comporta de sòlèt la gèet?
Pensée cà a-i tò gió ól capèl par rèspet?
No! A-i ghè da 'na palada par dispèt!
(Paolo Piani)
pómpàa
v. tr.
pompare, gonfiare una camera d’aria
El cuntadìi e i bao
Il contadino e gli insetti
El cuntadìi e i bao
'N meśerù ca'l pödeva ca idìi i bào,
l'hà tràc' fò ol velé sǜ 'ndi frao.
A chèla àcqua sutìla e mortàal,
lè ca scampàat gnàa 'n'animàl.
Prǜma iè morc', trà dolóor e tormént,
lümàghi, grìi e farfàli tüc' inocént.
Bào ǜtei, bào bùu,
calaurù, vespi, avi e budùu.
Ma bào e cagnù, i lè sà àa i càa,
ca par tàac' animài lè 'l sò maiàa,
li lüśérti e i üsèi,
àa chìi ütei e àa béi,
ca ià maiàat chìs-c' bào 'ndi òorc’,
iè crodàac' gió bàs sǜbet mòrc'.
Ma 'n se gn'amò ruàat ala fìi dèla filógna;
la mòrt lè scià: a chìi la ghè tuca lè 'na rógna!
I sciàt, fringuèi, müsràgn,
leguèer, bènoli e pò ai ràgn,
iè morc' tǜc’, sènsa 'n lamèet.
Ol contadìi adès l'è contèet,
sènsa pǜ üsèi, farfàli e bào,
iscé ai crès pǜsé béi i sṍö frao.
Ma la móràal pürtròp l'è divèrsa,
chìi velée ca l'agricoltóor 'l vèrsa,
i fà ca màal nóma ai bào, lumagòc'
leguèer, üsilìi e lambaròc’;
Mè'i trua, al giüri, 'ndèl piàt
e 'ndèl stómech, ca l'è ca adàt
a soportàa chèl "cundimènt'"
ca lè tosèch e 'nvadènt!
Da tǜt chèsto al dipènt 'l finaal:
"Ai animai fàc ca dol màal,
sà te ölet vìif 'na vìta sücüra,
'ndèla nòsa bèla natüra".
Al se pecèna la stria
Si pettina la strega
Si sposa la volpe
si usa quando piove mentre splende il sole
Li gulìa
Le golia
Li Gulìa
Ala fìi di àgn cinquanta li gulìa li còstava 'na lìra, vargüu 'ndi boteghi iè dava cóma rèst.
Me regòrdi quanca me 'ndava a scöla sù chiló al Tursciù, se ruava sù a Cadipeesc pò se girava ia defò dèla cà dèl Bramo, se pasava dènaz al fontana, ala cà del milanées e pò ghéera ol negòzièt dol poro Mario e gió de sòt ol frütéto del Gabèto di Piàa.
Mbée, paregi òlti verdevi ité la porta del negòzi e 'l sunava ol campanèl e sübet 'l ruava ol Mario e ghè domandavi li gulìa e metevi iló 5 franch (chèl con sü ol pès disegnàat), quai olti ghè ruavi a vich 10 franch iscé 'l me ne dava ol dùpi.
Ghéra ilò sura al bancù, de fianch al balansa, chèla a mò coi piàc', 'n vàas de chìi granc' col cuèrc' a vìit con gió sti caramilini ca l'era püsé grant la carta ca tüt ol rèst.
Dopo 'mpóo, quancha i 5 franch iera cunsideràac' come ol centesem de adès, al Mario se capiva ca l'era scià stüf de pèrt tèep a cüntafò gulìa e vargüu ià mandàat a cal diaol ...
Iscé a mi ivi capìit ca ol 5 e 'l 10 franch i valeva ca pü negòt e a la oia de gulìa la mè pasada 'mprèsa.
