dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
La guardia del'acqua
LA GUARDIA DEL'ACQUA
En bòt, quànca la géet ai viveva nóma de chel ca i remàva scià ‘ndel òrt, ‘ndel càap e dala stàla, la campàgna l’era traversàda da tàati rógi.
Li rógi iera importantisemi, parchè li pórtàva l’acqua ‘ndi löoch, e li pasava ‘nde tüti li cuntràdi.
‘Nde chèla fèta de paés ‘nghe‘l stava la mia familia la rógia la vegneva giò dal Tuisciù.
Li femmi de 'na òlta
Le donne di una volta
Li femmi de 'na òlta
Li femmi de 'na òlta i là mbrocada mal,
ià pagàat li cólpi del pècat óriginal,
iè vignüdi al mont par fàa noma s-ciéc',
tratadi coma servi da chìi trambai de póor vèc'.
A bunura li 'ndava a mèśa prüma,
col panèt sura ol cócóc' e pò li tacava ol rosari,
chèl de tribülàa tüt ol dì a mèt alordèn i rèdès
e pò i mestér da fàa, ghèra de 'ndàa 'par i lṍöch
e a mò a prpeparàa ol disnàa par tüc'.
La sira, quanca li gheva sogn, li gheva ol dover de fà l'amóor;
li gheva paróli dulsi par i sànc' e par ol Signór.
Li femmi de 'na òlta a quanca iera inamoradi,
sübet li diseva de no, ma pò col tèep iera cónteti a lóor.
Li creseva tòp 'mpèsa 'mèz a la gèet sensa gnàa 'na carèza.
Iera sèmpri vistidi de nigro ndèl laoràa e pò àa da la fèsta,
'l sciàl par cuarciàs sǜ e sül cóo li meteva 'n panèt a fióor,
l'ünech vizi de 'na quai üna l'era 'na presa de tabàch 'nsema a chèl de ciacolàa.
Tròp savi e buni par chi ca i fava ca giüdizi, sèmpre col cóor 'n màa.
Deli femmi de 'n bòt ai se regorda ca pü negüu,
ma quanca ghè pensi al me vée 'mpóo ol magù
parchè la mia nona la ma ulüut bée sensa tròpi pratesi.
De femmi de 'na òlta ormai se 'n vìt ca pǜ.
rǜ
spinacio selvatico
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
La montagna delle stelle cadenti
èco 'na stòria 'nventàda, ambientada sǜ 'ndèna móntàgna de cuntadìi còi sóo animàai.
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
Sǜ 'ndèli spóndi grandiósi dol mùut Amàar, 'nghée ca l' ària la seva dè pèsc e i cràp li uspitaua lìchen argentàac', 'l nàseua 'na pìscena bàita cuntadìna.
Chiló 'l vìveua ol nòno Leo, 'n óm cò li màa rügóśi cóma la rǜsca dè 'n véc’ pèsc e la sùa tenǜda 'n pìscen mond dèla natüra 'nghée ca la vìta la pulsaua èn armunia.
Ol protagunista pǜsé ciacerù l'era 'l Berto, 'n véc’ bósc cò 'n sénso gùz dèl' batǜdi e 'na braüra da miga crèt 'ndèl truàa sèmpre i pàscoi pǜsé suculénc'. 'N dì, 'ntàat ca l'era 'ntènt a maià scià l' èrba trà i cràp là sentüut 'n früscio stràa.
L'era Mimì, 'na bólp rósa cò 'na gàla biànca sǜl còl ca' la córeua cò 'n' ària strimìda.
"Berto vén debòt, 'l fiǜm lè réet a süga!" - là sclamàat Mimì, ntàat ca'l sarnegàua - "ghè ca pǜ 'n fìl d' acqua par pudì bìif."
Berto, sebée pèrplès là ca esitàat e 'l ghà respundǜut: "preòcupet ca Mimì, ò vìst vargót dè stràa stanòc’, al ghè 'n véc’ póz smentegàat èn fónt àla vàl, sóo mì cóma sè pó ruà iló.
'Nsèma 'l bósc e la bólp i se mès èn màrcia. 'Ndèl pèrcórs ià 'ncuntràat òtri paeśàa dèla móntàgna:
- Ciara, 'na végia càora biànca dèla maśù ca' cò 'l sò bèśolàa 'ncagnìit la riciàmaua l'atensiù di òtri animàai;
- Marta, 'na pégora gióena e purósa ma dotada dè 'n'òregia ecèzionàal ca' la sènteua a dòs li vibraziù dol teré e li óos lóntàni di camósc;
- Grisù, 'l gàal dèla tenǜda ca' cò la sùa óos squilànt al desedàua tǜc’, al lüus dèla dómàa, ma ca' chèsta òlta lè rèstàat èn silènsi travaiàat par la mancànsa dè acqua.
Iè rüàac' al póz, 'n véc’ scérsc dè sàs cüerciàat dè mǜs~c’ ma l'era quaśi a sèch. Berto però, 'l se regordàat deli stòori ca' 'l nòno Leo 'l ghè cüntáva sǜ: "Sóta la preda pǜsé grànda, al ghè 'na stèla réet a dàgió", la mormoràat daparlüu, " 'na stèla ca' la ghà durmìit par sécoi."
Cò i sṍö źòcoi Berto là pruàat a spostàa la gròsa preda. Al ghe lè faua ca. Mimì sènsa ülil lè 'ndàc' apröof e cò 'n cólp balòs dè mǜus 'l ghà ruàat a fàla brǜscàa dè fianch e sót al se urìit 'n pìscen böc' da 'ndua là cuminciàat a bóifò 'n fiòt dè acqua frèsca cóma 'na sorgènt ca' la móntàgna la gheva tegnǜut piacàat par 'mbèlpóo.
L' acqua la scóreva a 'mpinìi 'l léc’ süc' dol torènt e a töià la sìit a tǜc’. Ol cuntadìi, curüut-iló al riciàm dè 'l Berto, là idüut la scéna con maravéia e piaśé. Là carèzàat, 'ntàat cal grignàua, 'l bósc, la bólp e la gióena pégora.
Da chèl dì la vìta sǜ 'ndèla móntàgna, deli stéli ca iè réet a dàgió, lè cambiàda.
I animàai, ünìc' da chèsta vèntüra, ià 'mparàat a vaidàs. Aa ol cuntadìi Leo, a vidìi 'l lègam trà i sṍö animàai e l' acqua, la capìit la 'nteligènsa di sṍö paeśàa.
E ògni òlta ca' 'na stèla la dàva gió, la ğéet dol lṍöch, la diśeva ca' l'era üna deli soréli dèla stèla réet a dàgió ca' la gheva slavàat 'l fiǜm.
'N scrìt da règordàa dè cóma l'armunia e la colaboraziù i pödés portàa acqua e speransa àa 'ndi lṍöch pǜsé amàr dèla tèera.
O da gióen o da vec’....
o da giovani o da vecchi capiteranno di sicuro momenti di grande disagio
Ciapa ‘l tram
Ciapa ‘l tram balorda, ciapel ti ca mi sò sorda, trich e trach laghela ‘nda, trich e trach laghela stàa
