dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Ol ragn e la ragnìna
OL RAGN E LA RAGNÌNA
A pasasü par chèla scala de sàs ité a Zapèl a mètà ghè 'n fèneströl cal varda ité 'ndèla stàla di vàchi, embée ilò ghèra 'n ragn di chìi béei gròs cola crös sü ndèla schéna ca l'eva tiràat i fìi dela sua ragnìna.
Chìli béli ragnìni ca li par facisü da 'n architèt dèl Pèntagono; e mi pasavi di gran momenc' a varda chèl cal fava ol ràgn.
Ode a la mòtosega
ODE ALLA MOTOSEGA
ODE ALLA MÒTOSEGA
A l’inizi de l’òtro sécol, 'n Bòsac’,
par guadagnas la mica l’ha toc’ sǜ e l’è ‘ndac’, 1)
en tòch a pé, 'n pöo ‘n carèta e ‘l rèst en bastimènt
l’ha traversàat ol mar e l’è ruàat en d’en Cuntinènt:
Australia, ’sto post al se ciamava,
piée de forésti e de pianti cà lüü ‘l taiava,
pianti tanto grösi e òlti da fàa sudiziù:
disumani li fadighi , brich sudisfaziù! 2)
Ogni pianta, col schèvèzzu’ la vava taiada: 3)
con la lama tra ‘ndàa e ignii al pasava ‘na giornada;
noma a dagiò li ghè metéva ‘na sitimana 4)
tanto la scima de li pianti l’era lontana!
Almeno chèsto l’era chél ca ol Bosàcc al diséva,
quanca a ogni mort de Vescof a cà, ‘l vegnéva; 5)
nü rèdès, tüc’ a buca vèrta me scoltava, 6)
e con i öc’ sbarlatàac’ m’el vardava! 7)
*-*
Che bèla ròba pèrò ol progrès!
En de sti agn de róbi al ne sucès!
Al dì d’encö laoràa l’è meno cumplicàat 8)
par ogni méstér òl so strumènt i-à ‘nventàat!
Encödì, giò dal Capararo con ‘na cialada 9)
na bèla motosega l’è subèt crumpada:
n’Husqvarna … miga sbaglias,
… e taia giò pianti al diventa 'n spas! 10)
Paolo Piani (Albosaggia, 10.2.2012)
NOTE
1) guadagnàa la mica: guadagnarsi il pane , guadagnarsi da vivere
2) bric: niente del tutto
3) 3) schèvèzzù: grossa sega a due manici, che si utilizzava in coppia da due uomini robusti
4) dagiò: cadere a terra
5) a ogni mort de Vescof: ad ogni morte di Vescovo, assai raramente
6) rèdès: bambini
7) öc’ sbarlatac’: occhi sbarrati
8) al dì d’encö: al giorno d’oggi
9) cialada: cifra modesta
10) spas: spasso, divertimento, gioco
moièta
(moiéti), s.f.
molla, pinza che serve per attizzare il fuoco e rimuovere i carboni accesi – TO
La Rusina e l'Orco
Rosina e l'Orco
LA RUSINA E L’ORCO
'Na scióra la völeva fà 'na tórta par i söo, ma la ghéva ca la padèla par fàla cṍös.
Ilùra là mandàat la fiṍla Rusina a fasla prèstàa da üu ilò apröf, 'n diaoleri d'èn omasciù ca i lè ciamava Orco, 'mbèlpóo sü de èta, ca'l ghéva tàac' atrezi e strümènc' par fàa tüc' i laóràa.
L'Orco al ghèla dàcia ontéra ma al ghà racomandàat dè ridagla 'nréet co'na fèta dè tórta sedenò al se sarìs 'nrabiàat.
La màma dèla Rusina dòpo vì cüśinàat la tórta la lagàat 'na fèta 'ndèla padèla e là dìc': <<Rusina, quanca te gharée òia ripòrtech la padèla al chèl omàsc ma stà atènta a mìga pèrt o fàs robàa chèl tòchèl dè tórta>>.
Ma la rèdèśa, 'ntàat ca la caminava réet al sentéer, al ghè ügüut fam e là maiàat 'l tòchèl de tórta sènsa rispètàa la promèsa fácia al omasciù e a chèla fácia àla màma.
Par mìga presentàs còla padèla ṍida, la rèmàat sü da gióbàs 'na bòiascia dè vàca e coli màa a'la fàcia scià a fórma dè triangól èn manéra ca'l parés propi 'na fèta dè tórta con sura 'l cicolàat.
Quànca l'Orco al se 'ncurgiüut dèla bidùnada, lè 'ndàc' sǜ tǜti li füri e la decìdüut dè fàghèla pagàa.
'Na sìira, ca'l pà e la màma dèla Rusina i'era 'ndac' ià de cà, 'ntàat ca la rèdesa la durmìva 'ndèl sò camirìi süzura, l'Orco là rót 'l védro dè 'na fanèstra e lè ndàc' ditè èn cà 'ndèla cüśìna.
Cola óos gòsa là desedàat la rèdèśa: "Rusina sóo sǜl prǜm scalìi, sóo réet a ruàa, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Sóo ca stàcia mì ! Pà, màma sveglia ca lè scià chèl diaoleri d'èn omasciù>; la osaàat la s-citìna con tàata puura.
Ma l'omasciù li 'ndavasǜ amò: "Rusina sóo sǜl segónt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà te me cüntèt sü coma lè stàacia, te perdonaróo".
<La me dàcia gióbàs e ilà maiàda i cagnù>; là ghà dìc' la s-ciata.
"Rusina sóo sǜl tèrs scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Al ma la robàda la bólp>.
L' Orco dapé al ghè dìs: "Rusina sóo sǜl quàrt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà tè me'l dìset ca te maiaróo".
Ilùra la Rusina dòpo uìch dìc' taati báli la decìdüut dè confesàa: <Embée, l'ò maiàda mì, adès tò dìc' ol giùst, te preghi maièm ca>.
Ma l'Orco , ca l'era ruàat sünsóm àla scàala, al ghè dìs: "Sicóme gnàa tì te mantegnüut la promèsa, fóiscé a mi"; la brancàat la Rusina e al sè lè maiàda 'ndèn bucù.
Móràal dèla fàola (filógna): Sèmpri rispetàa i acòrdi e mài cǜntasǜ báli
Dal prestinèer
Dal panettiere
Dè fó dal prestinèer:
"Véila Pidrin, comèla ?"
<Véi ciao, la và gnàa màal... già, tö mèt 'n bòt e adès...
'na olta zompavi coma 'n manźṍl, a i travèers sòt gamba...
va beh dai, te salüdi, 'ndóo a töo quai pagnòti.>
"Stà 'ngamba, 'n se vìt pò nòtro dì.."
Dité dal prestinèer:
<Bundì, dam 'n chìlo de pàa de sighéel, 'notro chìlo de roséti e 'mpéer de francées de chìi gròs.>
"Ma vuarda ca al öl pò ignìt düur"
<Te ölet dìi?... beh, sa lè iscé, fà 'n bèl mestéer, fa püur ol dùpi de chèl ca tö dìc'. >
