Dialèt Bośàc'

'l dialèt l'è la midiśìna
ca la fà bée par regordàs li róbi de 'n bòt

traduci

dall' Italiano al Dialetto Bośàc'


Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.

Consulta la guida

Scrivi qualcosa nel precedente box, clicca su TRADUCI, qui si visualizzerà la traduzione
vocabolario

italiano-dialetto / dialetto-italiano (guida)


Scrivi una parola nel precedente box, clicca su CERCA, qui si visualizzerà la traduzione
Poesii

La sguizzera

La svizzera

LA SGUIZZÈRA

Adèss ca la mia fióla a Bolligèn la vìif
par pudìi guadagnàs da maiàa e da bìif,
(èn paés apróof a Bèrna, èn cù al mónt!),
‘ndàa a truàla, al va fó ‘n dì quasi rodónt!

E ilùra, ‘na nòc’ ca ciapavi ca sógn,
óo truàat òl rimédi al mè besógn:
sà mì la Sguìzzera sótsùra la giri bén bée 1)
Bèrna e Albośàgia, par magìa giuméli li vée!

Pianti gió ‘n bèl ciòot pü ü meno a Lucèrna, 2)
de nòc’, da piàch, a la lüus de ‘na lantèrna,
l’unti tüt bée con èn tochèl de sóngia
fin ca ‘l vegn lìs e lüsènt come n’óngia;

sübèt òl Doriano e ‘l Zino ‘ndóo a ciamàa,
(ca sempri ‘n d’èn besógn i m’ha dac’ ‘na màa):
ǜü òl bèch dè Ginévra con ‘na còrda al liga,
e ‘l sé mèt a tiràa nsù con gran fadiga,

l’òtro pena sóta l’Austria èn fitù al taca,
e ‘l se mèt a tiràa ‘ngió come ‘na vaca
quanca da ‘ndàa al tòor la gà òl besógn,
e la sgarbarìs-fóréet tüta la Val de Tógn!

Eco ca ‘n pìt a la òlta la cumincia a oltàs:
par piasé, cari Todèsc, vedée da spostàs,
e a ótri de l’Aùstria ólsée su òl stivàal,
ca me pàsa sóta sènsa faf d’òl màal!

Sóo sucùr ca ‘l sarà ‘na gran suàda,
ma che sudisfaziù a la fìi de la giornada:
Bèrna l’è tacada de Malèec a la bèla valèta,
e mi pódi ‘ndàa a truàa la Mari èn biciclèta!

NOTE
1) Sótsùra: si intende un giro di 180 gradi
2) Lucerna si trova proprio in centro alla Svizzera

 

Vocabolo random

tónda

(tóndi), agg.

tonda, rotonda, circolare

Favole

Ól cervàt

IL CERBIATTO

´L CERVÀT  

´L Cervàt 'n dì 'l ghà dìc' al pà Cèrf:

" Ti te sée pǜsée grànt e pǜ svèlt dei càa, ti te portèt di còrègn belebée grànc' ca te pödarisèt afróntài e scórentài, parché ducà te ghée iscé pùra ?"

'L pà Cèrf, 'ntàat chel grignàva, ´l ghè dìs:

" Ti te dìset bée, mè càar fiṍl, ma sò àach bée chè apèna i senti bagiàa, mi ciàpi, sò ca cóma, táata pùra ca'l mè vée da scapàa de corsa e dei mée còrègn 'l me vee ca gnàa en mèet."

Móràl dela fàola: Chi l'è purós de natüra 'l ghè-rua ca a guarìi.

 

'l ghè nè amò

Proèrbi

Véc’ e bagài besógna cürài.

Vecchi e bambini bisogna curarli

Vócabol

Scigósta

Catena
Stori da pòoch

La caòra e i ghislù

La capra e i mirtilli

A rèmà ghislù e fónch

sa ‘ndaua e remài miga noma per maiai ma par pùdi vèndei e ciapàa quatro sòldi.

I prüm i marüdaua a mètà de giügn chilo a Ca di Moi, àla Pendegia e pò sü a Taré,

Bosagia Végia, Sant’Antoni, ‘l Muntù e pò ité par tüta la vàl.

Sè partiua col gèrlo e gió imèz ‘mpéer de cavagnìi pò a ol tùlìi e magare la machinèta.

Ad aóst e a sètembri an ruaua fina ité àla Piana sóta ol Püblìi, ‘nvegneua ‘nfò magare a cò ‘na trèntena de chili.

Te tiravet fò otro che la giornada, l’era mèi ca’ndàa a laoràa sóta padrù.

Se remaua a li schitaröli, mani e ach li móri.

Stèsa ròba a coi fönch e la püsé famosa réet a fönch l’era l’Elvira sü ai Muscù.

L’Ansila Mòstàch la dìs che ‘na olta lèe, ol Nemesio el Piero ieua töt réet a la caora; iscé ‘ntàat ca lóor i remaua i ghislù la caora la sbrocaua pò scià vargót par ignì tisa.

Tö gió i ghislù còli màa e pò giò ‘ndèl tùlìi tacàat scià al curigìi e quanca l’era piée sèl svöidaua ‘ndèl cavagn pugiàat da quai pàart sül piàa par miga travacaifò gió bàs. (ascolta questo pezzetto)

Nùu ciapàac’ e tö gió ghislù e mai pü ‘mpensaua àla caora ma lée dopo ‘mplóo la truàat ol cavagn püsé chè mèz dol Piero e la ulüut sàgiai.

Quanca ‘nsè ‘ncurgiüut lée la n’eua fàc’ già ‘na scorpasciada.

‘Mpóo ‘nrabiàat e dispiasüut la pensàat de mètel al sücüur e là tacàat sü an ràm ol cavàgn in pìt a òlt e pò dapè a ‘mpinìi ol tùlìi da öidàa ‘ndèl cavàgn.

Nsoma chèla caora ormai la ghera ciapàat güst e là idüut ol cavàgn tacatsü e iscé sta olta la pensàat bée dè ‘ndrizàs ‘mpena sü li gambi de réet e con chili dè nàaz pugiali sura ol cavàgn.

Te pö ‘maginàs coma la pödeua finìi: ol cavàgn lè travacàat e i ghislù tüc’ gióbàs.

Par ol Piero el sò fradèl la disperaziù, ‘l ghè vigniua da caragnàa.

Uri e uri a laorà réet a ghislù e pò tüc’ trasàac’ par ‘na caurüscia al fà ca piasé.

Quanca s’vigniua èn gió, ruàac’ al Belvedere, péna sota li Fopi, ‘ntàat ca sposaua, ‘n cantàva: “La bella che va al fosso, appnea giunta al fosso, l’anel si ‘l ghè cascò….” o ach ‘na quai otra.

Ai mè sintiua fìna chilò a Ca di Péesc e ilóréet, ai me diseua: “Sa fauef bèl a cantàa”.

intero PDF in dialetto