dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
La guardia del'acqua
LA GUARDIA DEL'ACQUA
En bòt, quànca la géet ai viveva nóma de chel ca i remàva scià ‘ndel òrt, ‘ndel càap e dala stàla, la campàgna l’era traversàda da tàati rógi.
Li rógi iera importantisemi, parchè li pórtàva l’acqua ‘ndi löoch, e li pasava ‘nde tüti li cuntràdi.
‘Nde chèla fèta de paés ‘nghe‘l stava la mia familia la rógia la vegneva giò dal Tuisciù.
Pastór al Parlaméet
I PASTORI AL PARLAMENTO EUROPEO
I PASTÓR AL PARLAMÈET DE L’EUROPA
Setèmbre, ‘ndèm. L’è ura òl pòst da cambiàa,
adès en tèra dèl Belgio me da migràa:
ma àa de Ginèer, Feorèer, Màrs, April,
me rifà ‘sta matocada: gnàa da dil!
Stès mestéer a Mac’, Giugn, Lüi e Aóst,
ca quant ca l’è gió ol sùul, l’è fósch,
e àa de Otóri e Noèmbre l’è própi bèll
tornàa da Strasburgo, fina a Brüzzèl;
par miga parlàa dèl mìis che rèsta
ca già da par lüü, par metà l’è fèsta;
da laoràa, i trüa mai òl momènt,
i è sempri èn viac’, al Parlamènt!
Adès, trìi dì i-è già pasàac’, l’è ùra,
i-à da svegliàss dendomàa a bunùra,
par lagàa de Strasburgo la montagna
e ‘ndàa gió a Brüzzèl ca ‘l màar la bagna;
l’è ‘na gran discesa, ö Dio bèl,
cènt-trenta metri de dislivèl:
vintisèt dì, iló i arà da pasàa …
sensa bétoli a portada de màa!
Già i süa: parchè i-à réet la cà e ‘l téc’
quant ca i va dal paés nöf a chèl véc’:
montagni de valìis (cantines li vée ciamadi)
de formài, vìi e ducuménc’ ‘ncalcadi.
Prüma dè ‘nviàs, i à biüüt a sadéli
Sciató e Sciampàgn sóta li stéli,
iscé ca ‘l saór di früc’ de la tèra
al pòrtes penséer de pàas e miga de guèra.
E i va contéec’ par ‘sta campagna desèrta,
i pènsa tüc’ al bèl früt de la trasfèrta,
ca dói ólti al mìis la sgunfia ‘na paga,
ca già daparlée la slarga la braga!
Adèss i-è ruàac’ ‘ndè la strada principàal:
dè fiànch òl màar, còl so litoràal,
e tüc’ nùu pégori che ‘nghè bat li màa,
sensa idìi chèl ca ‘ndèl cù ‘nsé réet a ciapàa!
Ah, che bèl sa àa mi sarìs ‘nsèma lór,
e ‘nvéci dè vès l’àsen, fós òl pastór!
vedrèta
(vedréti), s.f.
vedretta, ghiacciaio – TO
La Rusina e l'Orco
Rosina e l'Orco
LA RUSINA E L’ORCO
'Na scióra la völeva fà 'na tórta par i söo, ma la ghéva ca la padèla par fàla cṍös.
Ilùra là mandàat la fiṍla Rusina a fasla prèstàa da üu ilò apröf, 'n diaoleri d'èn omasciù ca i lè ciamava Orco, 'mbèlpóo sü de èta, ca'l ghéva tàac' atrezi e strümènc' par fàa tüc' i laóràa.
L'Orco al ghèla dàcia ontéra ma al ghà racomandàat dè ridagla 'nréet co'na fèta dè tórta sedenò al se sarìs 'nrabiàat.
La màma dèla Rusina dòpo vì cüśinàat la tórta la lagàat 'na fèta 'ndèla padèla e là dìc': <<Rusina, quanca te gharée òia ripòrtech la padèla al chèl omàsc ma stà atènta a mìga pèrt o fàs robàa chèl tòchèl dè tórta>>.
Ma la rèdèśa, 'ntàat ca la caminava réet al sentéer, al ghè ügüut fam e là maiàat 'l tòchèl de tórta sènsa rispètàa la promèsa fácia al omasciù e a chèla fácia àla màma.
Par mìga presentàs còla padèla ṍida, la rèmàat sü da gióbàs 'na bòiascia dè vàca e coli màa a'la fàcia scià a fórma dè triangól èn manéra ca'l parés propi 'na fèta dè tórta con sura 'l cicolàat.
Quànca l'Orco al se 'ncurgiüut dèla bidùnada, lè 'ndàc' sǜ tǜti li füri e la decìdüut dè fàghèla pagàa.
'Na sìira, ca'l pà e la màma dèla Rusina i'era 'ndac' ià de cà, 'ntàat ca la rèdesa la durmìva 'ndèl sò camirìi süzura, l'Orco là rót 'l védro dè 'na fanèstra e lè ndàc' ditè èn cà 'ndèla cüśìna.
Cola óos gòsa là desedàat la rèdèśa: "Rusina sóo sǜl prǜm scalìi, sóo réet a ruàa, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Sóo ca stàcia mì ! Pà, màma sveglia ca lè scià chèl diaoleri d'èn omasciù>; la osaàat la s-citìna con tàata puura.
Ma l'omasciù li 'ndavasǜ amò: "Rusina sóo sǜl segónt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà te me cüntèt sü coma lè stàacia, te perdonaróo".
<La me dàcia gióbàs e ilà maiàda i cagnù>; là ghà dìc' la s-ciata.
"Rusina sóo sǜl tèrs scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Al ma la robàda la bólp>.
L' Orco dapé al ghè dìs: "Rusina sóo sǜl quàrt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà tè me'l dìset ca te maiaróo".
Ilùra la Rusina dòpo uìch dìc' taati báli la decìdüut dè confesàa: <Embée, l'ò maiàda mì, adès tò dìc' ol giùst, te preghi maièm ca>.
Ma l'Orco , ca l'era ruàat sünsóm àla scàala, al ghè dìs: "Sicóme gnàa tì te mantegnüut la promèsa, fóiscé a mi"; la brancàat la Rusina e al sè lè maiàda 'ndèn bucù.
Móràal dèla fàola (filógna): Sèmpri rispetàa i acòrdi e mài cǜntasǜ báli
La Ghelfa
Al fioca a la montagna, la niif la tuca gió,’l se maridàat la Ghefa, l’a töc’ en montagnù, i a fac’ pulenta e macarù
