dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Òl rèdès sül pirèr e la strìa
ÒL RÈDÈS SÜL PIRÈR E LA STRÌA
Gh'era 'na òlta 'n paes 'ndùa 'l crèseva piànti de pirèer cargàac' de pìr.
'N de üu de chìs~c’ pirèer 'ndaua sü 'n rèdès a maiàa gió i pìr ca i ghe piasiua 'n bèl póo.
'N dì 'ntàat ca' l'era sǜ 'ndèl pirèrr, 'l pàsa ilò sóta 'na strìa, végia e catìva; la ghe ciama sǜ, quasi 'n póo de gnèch: "Bàtem giò 'n pìr a ca mì !".
Curìi ol Salvatóor l'è náat
Correte il Salvatore è nato
CURĺI, ÒL SALVATÓOR L’È NÁAT
N’Àngel, ‘na noc’, ai pastóor al sè palesáat:
“A Betlèm, en Salvatór par ótri l’è náat;
‘ndìi a cercàl, curìch réet a chèla stèla
ca fra tüti, en ciél, l’è la püsé bèla!”
Sübet i pastóor iscé ià fac’,
ià piantáat sàch e baràch e iè ‘ndac’;
gió 'scarsèla en tochèl de páa sèch,
e via de córsa come ‘n stambèc,
con la comèta che ghe fa da banderóla;
ecco la stala, con la pòrta en puleróla:
Maria, tacada al sò Giusèp, la pośàva,
òl Bambin, gió i-la prisìif al sognava.
Sübet ai gha cüntàat chèl ca ieva idüut,
ogni parola ca da l’Àngel ieva sentüut;
Maria, a buca vèrta tüt la ‘scoltava,
‘ndèl sò cöör, sbalurdida, la meditava!
Áa nùu la stèsa prèsa m’aris da sintìi,
e ogni enfésc da la crapa fàggla a sbandìi
par córech encutra al Bambin nòs fradèl
ca ‘l sé ufrìit par nùu, come n’àgnel !
E chi par siguìi ol Signóor al se sarà sbiotáat
al ricevarà en Paradìis cènt ólti táat:
mi sóo tròp mischìi par ‘sto impégn,
a ótri, come auguri, laghi ‘sto diségn!
Bùn Natáal
scalmàna
(scalmàni), s.f.
vampata di caldo
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
La montagna delle stelle cadenti
èco 'na stòria 'nventàda, ambientada sǜ 'ndèna móntàgna de cuntadìi còi sóo animàai.
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
Sǜ 'ndèli spóndi grandiósi dol mùut Amàar, 'nghée ca l' ària la seva dè pèsc e i cràp li uspitaua lìchen argentàac', 'l nàseua 'na pìscena bàita cuntadìna.
Chiló 'l vìveua ol nòno Leo, 'n óm cò li màa rügóśi cóma la rǜsca dè 'n véc’ pèsc e la sùa tenǜda 'n pìscen mond dèla natüra 'nghée ca la vìta la pulsaua èn armunia.
Ol protagunista pǜsé ciacerù l'era 'l Berto, 'n véc’ bósc cò 'n sénso gùz dèl' batǜdi e 'na braüra da miga crèt 'ndèl truàa sèmpre i pàscoi pǜsé suculénc'. 'N dì, 'ntàat ca l'era 'ntènt a maià scià l' èrba trà i cràp là sentüut 'n früscio stràa.
L'era Mimì, 'na bólp rósa cò 'na gàla biànca sǜl còl ca' la córeua cò 'n' ària strimìda.
"Berto vén debòt, 'l fiǜm lè réet a süga!" - là sclamàat Mimì, ntàat ca'l sarnegàua - "ghè ca pǜ 'n fìl d' acqua par pudì bìif."
Berto, sebée pèrplès là ca esitàat e 'l ghà respundǜut: "preòcupet ca Mimì, ò vìst vargót dè stràa stanòc’, al ghè 'n véc’ póz smentegàat èn fónt àla vàl, sóo mì cóma sè pó ruà iló.
'Nsèma 'l bósc e la bólp i se mès èn màrcia. 'Ndèl pèrcórs ià 'ncuntràat òtri paeśàa dèla móntàgna:
- Ciara, 'na végia càora biànca dèla maśù ca' cò 'l sò bèśolàa 'ncagnìit la riciàmaua l'atensiù di òtri animàai;
- Marta, 'na pégora gióena e purósa ma dotada dè 'n'òregia ecèzionàal ca' la sènteua a dòs li vibraziù dol teré e li óos lóntàni di camósc;
- Grisù, 'l gàal dèla tenǜda ca' cò la sùa óos squilànt al desedàua tǜc’, al lüus dèla dómàa, ma ca' chèsta òlta lè rèstàat èn silènsi travaiàat par la mancànsa dè acqua.
Iè rüàac' al póz, 'n véc’ scérsc dè sàs cüerciàat dè mǜs~c’ ma l'era quaśi a sèch. Berto però, 'l se regordàat deli stòori ca' 'l nòno Leo 'l ghè cüntáva sǜ: "Sóta la preda pǜsé grànda, al ghè 'na stèla réet a dàgió", la mormoràat daparlüu, " 'na stèla ca' la ghà durmìit par sécoi."
Cò i sṍö źòcoi Berto là pruàat a spostàa la gròsa preda. Al ghe lè faua ca. Mimì sènsa ülil lè 'ndàc' apröof e cò 'n cólp balòs dè mǜus 'l ghà ruàat a fàla brǜscàa dè fianch e sót al se urìit 'n pìscen böc' da 'ndua là cuminciàat a bóifò 'n fiòt dè acqua frèsca cóma 'na sorgènt ca' la móntàgna la gheva tegnǜut piacàat par 'mbèlpóo.
L' acqua la scóreva a 'mpinìi 'l léc’ süc' dol torènt e a töià la sìit a tǜc’. Ol cuntadìi, curüut-iló al riciàm dè 'l Berto, là idüut la scéna con maravéia e piaśé. Là carèzàat, 'ntàat cal grignàua, 'l bósc, la bólp e la gióena pégora.
Da chèl dì la vìta sǜ 'ndèla móntàgna, deli stéli ca iè réet a dàgió, lè cambiàda.
I animàai, ünìc' da chèsta vèntüra, ià 'mparàat a vaidàs. Aa ol cuntadìi Leo, a vidìi 'l lègam trà i sṍö animàai e l' acqua, la capìit la 'nteligènsa di sṍö paeśàa.
E ògni òlta ca' 'na stèla la dàva gió, la ğéet dol lṍöch, la diśeva ca' l'era üna deli soréli dèla stèla réet a dàgió ca' la gheva slavàat 'l fiǜm.
'N scrìt da règordàa dè cóma l'armunia e la colaboraziù i pödés portàa acqua e speransa àa 'ndi lṍöch pǜsé amàr dèla tèera.
Vìi de cantìna e bröd de galìna ...
Vino di cantina e brodo di gallina mandano il dottore in rovina
Varda che smagia...
guarda che macchia, becca cornacchia!
un comunissimo giochetto infantile consistente nell'indicare a qualcuno una macchia immaginaria sul petto e toccargli di scatto la punta del naso con il dito, non appena costui abbassa il capo per guardare.
Ascendenti
Ol re Arduino al gha domandàat a Bertoldo:
-chi sono gli ascendenti e i discendenti tuoi?
-i méi ascendenti e i discendenti i è i fasoi quant ca i bói giò ‘ndela pignata
