dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Sant Natáal 2019
È NATO GESÚ
L’È NÁAT OL SIGNÓR
Mi ‘l só ca sa l’era fiocáat
l’anvèren ca ‘sto miracòl l’è capitáat;
dè sücür ghéra stac’ ol censimèet
e par li stradi al viagiàva tata gèet,
parché ognantüu l’éva da registràs
própi ‘n de chèl paés ‘ndùa se nàs;
fra i táac’ ca ‘ndava, áa düu cristià
diréc’ a Betlemm, ma a piáa a piáa:
Maria sentada a caval de n’asnìna,
Giusèp ca-i-le cürava còme n’ööf en pilisìna
(l’era ‘ncinta e scürlidi la podéva ca ciapáa
sǜ chèla stradüscia ca la fava scapüsciáa!)
E quanca, strach come aśegn, iè ruáac’,
‘n den léc’ volenteri i sé sarìs slongáac’,
ma par lór ghèra ca pü post sóta ’ n tèc’,
nóma ‘na masùnascia, al scür e al fréc’!
Ma ‘n gha ca da fàsen maravéa, adès,
l’è pasáat dumìla àgn ma l’è amó stès:
áa ‘ncödì, par chi ca rua mìser e disperáac’
i pòsc’ par truáa requi, iè sempri seràac’!
Però ol Gesǜ Bambìn ca stanoc’ l’è náat,
al conoseva già ol nòs cóor sfaltáat:
própi par chèsto, la sua vita la ulüut baratáa
par pudìi chèla mìsera di Sói fiöi salváa!
E adès, al ghè'n fa niént da durmìi
en de’na prisìif sensa cuèrti e cusìi:
la pianta dèl Sò cóor già la marüda i früc’
par nutrim en di dì béi e ‘nde chìi brüc’!
E Ti, Madunina Santa, ca adès mama Te sée,
varda ca i nòs pecáac’, cuntinua a ulìm bée:
prega par nüü ‘n tèra e par chi ‘n ciél te ciamáat
ma chiló ‘ndèli nósi baiti 'n grant vöit i-à lagáat !
Fa ca la Tua preghiera al sìes ol nòs regáal …
e áa chèsto al sarà 'n bèlisem e Sant Natáal!
inchiostro
s.m.
inchiostro
La Rusina e l'Orco
Rosina e l'Orco
LA RUSINA E L’ORCO
'Na scióra la völeva fà 'na tórta par i söo, ma la ghéva ca la padèla par fàla cṍös.
Ilùra là mandàat la fiṍla Rusina a fasla prèstàa da üu ilò apröf, 'n diaoleri d'èn omasciù ca i lè ciamava Orco, 'mbèlpóo sü de èta, ca'l ghéva tàac' atrezi e strümènc' par fàa tüc' i laóràa.
L'Orco al ghèla dàcia ontéra ma al ghà racomandàat dè ridagla 'nréet co'na fèta dè tórta sedenò al se sarìs 'nrabiàat.
La màma dèla Rusina dòpo vì cüśinàat la tórta la lagàat 'na fèta 'ndèla padèla e là dìc': <<Rusina, quanca te gharée òia ripòrtech la padèla al chèl omàsc ma stà atènta a mìga pèrt o fàs robàa chèl tòchèl dè tórta>>.
Ma la rèdèśa, 'ntàat ca la caminava réet al sentéer, al ghè ügüut fam e là maiàat 'l tòchèl de tórta sènsa rispètàa la promèsa fácia al omasciù e a chèla fácia àla màma.
Par mìga presentàs còla padèla ṍida, la rèmàat sü da gióbàs 'na bòiascia dè vàca e coli màa a'la fàcia scià a fórma dè triangól èn manéra ca'l parés propi 'na fèta dè tórta con sura 'l cicolàat.
Quànca l'Orco al se 'ncurgiüut dèla bidùnada, lè 'ndàc' sǜ tǜti li füri e la decìdüut dè fàghèla pagàa.
'Na sìira, ca'l pà e la màma dèla Rusina i'era 'ndac' ià de cà, 'ntàat ca la rèdesa la durmìva 'ndèl sò camirìi süzura, l'Orco là rót 'l védro dè 'na fanèstra e lè ndàc' ditè èn cà 'ndèla cüśìna.
Cola óos gòsa là desedàat la rèdèśa: "Rusina sóo sǜl prǜm scalìi, sóo réet a ruàa, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Sóo ca stàcia mì ! Pà, màma sveglia ca lè scià chèl diaoleri d'èn omasciù>; la osaàat la s-citìna con tàata puura.
Ma l'omasciù li 'ndavasǜ amò: "Rusina sóo sǜl segónt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà te me cüntèt sü coma lè stàacia, te perdonaróo".
<La me dàcia gióbàs e ilà maiàda i cagnù>; là ghà dìc' la s-ciata.
"Rusina sóo sǜl tèrs scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Al ma la robàda la bólp>.
L' Orco dapé al ghè dìs: "Rusina sóo sǜl quàrt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà tè me'l dìset ca te maiaróo".
Ilùra la Rusina dòpo uìch dìc' taati báli la decìdüut dè confesàa: <Embée, l'ò maiàda mì, adès tò dìc' ol giùst, te preghi maièm ca>.
Ma l'Orco , ca l'era ruàat sünsóm àla scàala, al ghè dìs: "Sicóme gnàa tì te mantegnüut la promèsa, fóiscé a mi"; la brancàat la Rusina e al sè lè maiàda 'ndèn bucù.
Móràal dèla fàola (filógna): Sèmpri rispetàa i acòrdi e mài cǜntasǜ báli
Caminavi 'ndèl bósch
Camminavo nel bosco
Caminavi 'ndèl bósch
Caminàvi 'ndèl bósch èn chèla sèlva 'n póo scǜra quànca mè sóo truàat denàaz 'n böc' con sura 'na còrna cai gheva fac' sü, còla pónta e'l mazòt:
"Tira ol fiàat, töfò ol fiàsch, bìen 'n sórs ca te sée dènàaz a la trùna dèl'órs".
Mi sé, nóo büut 'n sórs ma coi tèep che cór ò töc' sü e sóo 'ndàc' sènsa speciàa l'órs.
Fóo ca a tèep a scimà sü ol dosèl 'nghée ol sèntéer al trà al piàa, ca'l mè travèrsa 'n lüf, ca a sò dìc' al mè salüda coma üu cal grigna e ghé vedi tüc' i déec'; sò stàc' ilò 'mpalàat e a mi i déec' góo mòstràat.
Par furtüna lè 'ndàc', ma nò fè dìsi ol squàc' có ciapàat, iscé ò büut amò 'n bòt dal fiàsch par töià 'l penséer de chèl có idüut.
Cuminci a möem 'ntàat ca senti li gambi ca li trèma amò 'n pìt, vardi lontàa e finìsi itè 'nfónt a la vàl, 'ndùa 'l vansa sü la scìma cola pónta binca dala nìif sü èn dè'n cél davéra azür, 'l pareva de idìi 'na cartùlina.
Slonghi 'l pàs e ormai só itè 'ndùa ol sentéer 'l rampa dapé, fòsü dùu orgaröi e a iló ghé 'mpèer de capriöi ca'i òlsa la cràpa da l'èrba e staòlta iè l'óor ca i ghà pura dèl mè odóor e i scapa ala svèlta a zómp giò par i cràp 'ndua i sè sènt al sücüur.
A mi poch dopo sò ruàat a baita al sücüur, la porta ò sèràat col scarnàsc' tiràat.
La baca l'era ilò a speciàm, me sentigió, 'l me vée 'n mèet ol fiasch e 'mbì-i n'òtro tràc' e pensi a chèl squàc' có pasàat.
