dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Òl lüf travistit da pégora
ÒL LÜF VISTÌIT DA PÉGORA
'L lüf véc' l'era de pèsèm umóor.
'L s'era fàc' mal a 'na žàta e l'era ilò, ca 'l sè möeva ca pǜ tàat, bütàat gió sǜ 'na scàgna a dóndól.
L'è da 'na sitimàna ca 'l va ca pǜ gnàa a càscia.
Èn cà 'l gh'era pǜ nìent de maiàa e 'l so stómech 'l brontólava bélébée.
La gésa dèla Sasèla
La chiesa della Sassella
La gésa dèla Sasèla
Quànc' cà la Madona l'è 'ndàcia da l'Aziprevet a lamentàs,
lûü sübet l'è partit cóma 'n màt a remàa scià sàs,
parchè la Maria la gh'à dic' de fàa sǜ 'na gésa en so ónor,
sa'l voleva ca la ghe daves 'na màa a salvàa i pecatóor!
Ma 'l prevòst, ca al gheva la baga gròsa cóma 'na bót,
tücc i sàs ca 'l remava, a-i iè 'mpilava giò de sótt.
Al pensava: me la fa sǜ 'n riva a l'Ada, ca le piàa,
e me scusa de scavàa la rocia ca l'è 'n gràn trebülàa!
Ma la Madona, ca la voleva miga stàa giò 'n d'en foss,
de nòc la ghe spostava i sàs sǜ 'nsom al doss!
Quànc' ca stò miracol l'è ignüt a la lüus,
la géet fina giò 'n de la tèra la curvava òl müus!
E ognantüu, par fas perdunàa i so pecaac,
(parchè a i gieet de 'nbòt hai ne fava tacc),
chi portava na galina, chi 'n cunìcc,
e iscè la Gésa sa pudüut fala sǜ al ricc!
Prǜma ià fàc' sǜ 'n potente mür sènsa molta,
con le gràndi arcadi a forma de òlta;
pó con la gràn ripiena ià fàc' la piazza:
ca a vardass 'ntóren al pareva da vès sǜ 'na terazza!
E sùra 'stò bèl pianèl,
cóma la dic' la Vergine Maria,
i püsée bravi müradóor,
di nòš paes e àanch da via,
con gràn bravüra,
pazienza e poca spesa,
prüma de l'àn mila ieva già finit la Gésa!
Tüc' i Pelegrii ca li a-i pasava,
sèmpre a di sǜ 'n pater a-i se fermava:
la porta l'era sèmpre verta par dàch sostegn,
a l'anima pesanta de chi va e chi vegn!
E quànca la seva sgravada da ogni pecat,
la géet la se fermava defò en del sagrat;
la se vardava 'ntóren, Albosagia la vedeva;
tàat l'era bèl chèl Paes che ogni ateo al credeva!
Albosaggia 21/09/2009 Paolo Piani
bunanòc’
inter.
buonanotte
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
La montagna delle stelle cadenti
èco 'na stòria 'nventàda, ambientada sǜ 'ndèna móntàgna de cuntadìi còi sóo animàai.
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
Sǜ 'ndèli spóndi grandiósi dol mùut Amàar, 'nghée ca l' ària la seva dè pèsc e i cràp li uspitaua lìchen argentàac', 'l nàseua 'na pìscena bàita cuntadìna.
Chiló 'l vìveua ol nòno Leo, 'n óm cò li màa rügóśi cóma la rǜsca dè 'n véc’ pèsc e la sùa tenǜda 'n pìscen mond dèla natüra 'nghée ca la vìta la pulsaua èn armunia.
Ol protagunista pǜsé ciacerù l'era 'l Berto, 'n véc’ bósc cò 'n sénso gùz dèl' batǜdi e 'na braüra da miga crèt 'ndèl truàa sèmpre i pàscoi pǜsé suculénc'. 'N dì, 'ntàat ca l'era 'ntènt a maià scià l' èrba trà i cràp là sentüut 'n früscio stràa.
L'era Mimì, 'na bólp rósa cò 'na gàla biànca sǜl còl ca' la córeua cò 'n' ària strimìda.
"Berto vén debòt, 'l fiǜm lè réet a süga!" - là sclamàat Mimì, ntàat ca'l sarnegàua - "ghè ca pǜ 'n fìl d' acqua par pudì bìif."
Berto, sebée pèrplès là ca esitàat e 'l ghà respundǜut: "preòcupet ca Mimì, ò vìst vargót dè stràa stanòc’, al ghè 'n véc’ póz smentegàat èn fónt àla vàl, sóo mì cóma sè pó ruà iló.
'Nsèma 'l bósc e la bólp i se mès èn màrcia. 'Ndèl pèrcórs ià 'ncuntràat òtri paeśàa dèla móntàgna:
- Ciara, 'na végia càora biànca dèla maśù ca' cò 'l sò bèśolàa 'ncagnìit la riciàmaua l'atensiù di òtri animàai;
- Marta, 'na pégora gióena e purósa ma dotada dè 'n'òregia ecèzionàal ca' la sènteua a dòs li vibraziù dol teré e li óos lóntàni di camósc;
- Grisù, 'l gàal dèla tenǜda ca' cò la sùa óos squilànt al desedàua tǜc’, al lüus dèla dómàa, ma ca' chèsta òlta lè rèstàat èn silènsi travaiàat par la mancànsa dè acqua.
Iè rüàac' al póz, 'n véc’ scérsc dè sàs cüerciàat dè mǜs~c’ ma l'era quaśi a sèch. Berto però, 'l se regordàat deli stòori ca' 'l nòno Leo 'l ghè cüntáva sǜ: "Sóta la preda pǜsé grànda, al ghè 'na stèla réet a dàgió", la mormoràat daparlüu, " 'na stèla ca' la ghà durmìit par sécoi."
Cò i sṍö źòcoi Berto là pruàat a spostàa la gròsa preda. Al ghe lè faua ca. Mimì sènsa ülil lè 'ndàc' apröof e cò 'n cólp balòs dè mǜus 'l ghà ruàat a fàla brǜscàa dè fianch e sót al se urìit 'n pìscen böc' da 'ndua là cuminciàat a bóifò 'n fiòt dè acqua frèsca cóma 'na sorgènt ca' la móntàgna la gheva tegnǜut piacàat par 'mbèlpóo.
L' acqua la scóreva a 'mpinìi 'l léc’ süc' dol torènt e a töià la sìit a tǜc’. Ol cuntadìi, curüut-iló al riciàm dè 'l Berto, là idüut la scéna con maravéia e piaśé. Là carèzàat, 'ntàat cal grignàua, 'l bósc, la bólp e la gióena pégora.
Da chèl dì la vìta sǜ 'ndèla móntàgna, deli stéli ca iè réet a dàgió, lè cambiàda.
I animàai, ünìc' da chèsta vèntüra, ià 'mparàat a vaidàs. Aa ol cuntadìi Leo, a vidìi 'l lègam trà i sṍö animàai e l' acqua, la capìit la 'nteligènsa di sṍö paeśàa.
E ògni òlta ca' 'na stèla la dàva gió, la ğéet dol lṍöch, la diśeva ca' l'era üna deli soréli dèla stèla réet a dàgió ca' la gheva slavàat 'l fiǜm.
'N scrìt da règordàa dè cóma l'armunia e la colaboraziù i pödés portàa acqua e speransa àa 'ndi lṍöch pǜsé amàr dèla tèera.
La consolaziù dèl disperàt...
La consolazione del disperato è vedere uno come lui andare in rovina
Toni e Felice
Ol Toni al seva ca che dich a la morosa, ilura al gha domandat cunsiglio al Felice.
Ol Felice al gha dic’
-varda coma fóo mi
Ol Felice, a la sua morosa, al gha dic':
-mi me ciami Felice e 'n sarà sempre felici
Dopo l’e tornàat a ca
Ol Toni al gha dic' a la sua
-mi me ciami Toni e 'n sarà sempre toni
La morosa la s’e 'nrabiada e l’a mandàat a spàss. Quant ca 'l tornava a ca de malumor l’a sentüt na öos che vegneva su dal tumbii e 'l domanda:
-Chi ca l’e che ösa?
-Sóo ‘l Felice 'ndela fogna
-Ilura sa te sée felice sta ilò
