dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
La càora pèrsa
La càora pèrsa
L'era ca catìif ol cascìi ca 'l portàva tüti li dómàa li càori 'ndèla vàl grànda ma 'l gheva 'l grànt difèt dè ca scoltàa li racomdaziù dél pà e la màma.
'L pà al ghè diseva dè mìga bandunàa mài ol malghèt de càori parché l'era fàcel smarìn 'na quai una gió par i canalù dola vàl.
La màma, poorèta, 'ndèl dàch 'n mantèl benedèt par sparmìl dai malógn, la ghè diseva ach: "Ubidìs e stàch atent, nesé!"; 'ntààat la prega la Madóna parché la vardés gió par cüstodil.
Sant Natáal 2019
È NATO GESÚ
L’È NÁAT OL SIGNÓR
Mi ‘l só ca sa l’era fiocáat
l’anvèren ca ‘sto miracòl l’è capitáat;
dè sücür ghéra stac’ ol censimèet
e par li stradi al viagiàva tata gèet,
parché ognantüu l’éva da registràs
própi ‘n de chèl paés ‘ndùa se nàs;
fra i táac’ ca ‘ndava, áa düu cristià
diréc’ a Betlemm, ma a piáa a piáa:
Maria sentada a caval de n’asnìna,
Giusèp ca-i-le cürava còme n’ööf en pilisìna
(l’era ‘ncinta e scürlidi la podéva ca ciapáa
sǜ chèla stradüscia ca la fava scapüsciáa!)
E quanca, strach come aśegn, iè ruáac’,
‘n den léc’ volenteri i sé sarìs slongáac’,
ma par lór ghèra ca pü post sóta ’ n tèc’,
nóma ‘na masùnascia, al scür e al fréc’!
Ma ‘n gha ca da fàsen maravéa, adès,
l’è pasáat dumìla àgn ma l’è amó stès:
áa ‘ncödì, par chi ca rua mìser e disperáac’
i pòsc’ par truáa requi, iè sempri seràac’!
Però ol Gesǜ Bambìn ca stanoc’ l’è náat,
al conoseva già ol nòs cóor sfaltáat:
própi par chèsto, la sua vita la ulüut baratáa
par pudìi chèla mìsera di Sói fiöi salváa!
E adès, al ghè'n fa niént da durmìi
en de’na prisìif sensa cuèrti e cusìi:
la pianta dèl Sò cóor già la marüda i früc’
par nutrim en di dì béi e ‘nde chìi brüc’!
E Ti, Madunina Santa, ca adès mama Te sée,
varda ca i nòs pecáac’, cuntinua a ulìm bée:
prega par nüü ‘n tèra e par chi ‘n ciél te ciamáat
ma chiló ‘ndèli nósi baiti 'n grant vöit i-à lagáat !
Fa ca la Tua preghiera al sìes ol nòs regáal …
e áa chèsto al sarà 'n bèlisem e Sant Natáal!
testìna
(testìni), s.f.
carne tratta dalla testa del vitello
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
La montagna delle stelle cadenti
èco 'na stòria 'nventàda, ambientada sǜ 'ndèna móntàgna de cuntadìi còi sóo animàai.
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
Sǜ 'ndèli spóndi grandiósi dol mùut Amàar, 'nghée ca l' ària la seva dè pèsc e i cràp li uspitaua lìchen argentàac', 'l nàseua 'na pìscena bàita cuntadìna.
Chiló 'l vìveua ol nòno Leo, 'n óm cò li màa rügóśi cóma la rǜsca dè 'n véc’ pèsc e la sùa tenǜda 'n pìscen mond dèla natüra 'nghée ca la vìta la pulsaua èn armunia.
Ol protagunista pǜsé ciacerù l'era 'l Berto, 'n véc’ bósc cò 'n sénso gùz dèl' batǜdi e 'na braüra da miga crèt 'ndèl truàa sèmpre i pàscoi pǜsé suculénc'. 'N dì, 'ntàat ca l'era 'ntènt a maià scià l' èrba trà i cràp là sentüut 'n früscio stràa.
L'era Mimì, 'na bólp rósa cò 'na gàla biànca sǜl còl ca' la córeua cò 'n' ària strimìda.
"Berto vén debòt, 'l fiǜm lè réet a süga!" - là sclamàat Mimì, ntàat ca'l sarnegàua - "ghè ca pǜ 'n fìl d' acqua par pudì bìif."
Berto, sebée pèrplès là ca esitàat e 'l ghà respundǜut: "preòcupet ca Mimì, ò vìst vargót dè stràa stanòc’, al ghè 'n véc’ póz smentegàat èn fónt àla vàl, sóo mì cóma sè pó ruà iló.
'Nsèma 'l bósc e la bólp i se mès èn màrcia. 'Ndèl pèrcórs ià 'ncuntràat òtri paeśàa dèla móntàgna:
- Ciara, 'na végia càora biànca dèla maśù ca' cò 'l sò bèśolàa 'ncagnìit la riciàmaua l'atensiù di òtri animàai;
- Marta, 'na pégora gióena e purósa ma dotada dè 'n'òregia ecèzionàal ca' la sènteua a dòs li vibraziù dol teré e li óos lóntàni di camósc;
- Grisù, 'l gàal dèla tenǜda ca' cò la sùa óos squilànt al desedàua tǜc’, al lüus dèla dómàa, ma ca' chèsta òlta lè rèstàat èn silènsi travaiàat par la mancànsa dè acqua.
Iè rüàac' al póz, 'n véc’ scérsc dè sàs cüerciàat dè mǜs~c’ ma l'era quaśi a sèch. Berto però, 'l se regordàat deli stòori ca' 'l nòno Leo 'l ghè cüntáva sǜ: "Sóta la preda pǜsé grànda, al ghè 'na stèla réet a dàgió", la mormoràat daparlüu, " 'na stèla ca' la ghà durmìit par sécoi."
Cò i sṍö źòcoi Berto là pruàat a spostàa la gròsa preda. Al ghe lè faua ca. Mimì sènsa ülil lè 'ndàc' apröof e cò 'n cólp balòs dè mǜus 'l ghà ruàat a fàla brǜscàa dè fianch e sót al se urìit 'n pìscen böc' da 'ndua là cuminciàat a bóifò 'n fiòt dè acqua frèsca cóma 'na sorgènt ca' la móntàgna la gheva tegnǜut piacàat par 'mbèlpóo.
L' acqua la scóreva a 'mpinìi 'l léc’ süc' dol torènt e a töià la sìit a tǜc’. Ol cuntadìi, curüut-iló al riciàm dè 'l Berto, là idüut la scéna con maravéia e piaśé. Là carèzàat, 'ntàat cal grignàua, 'l bósc, la bólp e la gióena pégora.
Da chèl dì la vìta sǜ 'ndèla móntàgna, deli stéli ca iè réet a dàgió, lè cambiàda.
I animàai, ünìc' da chèsta vèntüra, ià 'mparàat a vaidàs. Aa ol cuntadìi Leo, a vidìi 'l lègam trà i sṍö animàai e l' acqua, la capìit la 'nteligènsa di sṍö paeśàa.
E ògni òlta ca' 'na stèla la dàva gió, la ğéet dol lṍöch, la diśeva ca' l'era üna deli soréli dèla stèla réet a dàgió ca' la gheva slavàat 'l fiǜm.
'N scrìt da règordàa dè cóma l'armunia e la colaboraziù i pödés portàa acqua e speransa àa 'ndi lṍöch pǜsé amàr dèla tèera.
méi ´ndàa èn paradìis ...
meglio andare in paradiso col vestito strappato che all'inferno con quello ricamato
La sciaresèra
Il ciliegio
La sciaresèra
Òl Bundìi al gh’eva ‘na sciaresèra visìi a la strada e tüc’ i agn i rèdès ai ghe robava li sciaresi.
‘N'an la pensàat bèe da durmìi sóta a la sciaresèra, parché l’era de noc’ ca i ghe robava li sciaresi.
Pasàat òl tèep de li sciaresi al gha dic’ a la sua femma: Pierina ghò l’ò facia ‘n barba de gàt ai canaia, ai gha ca ruat a robam gnàa ‘na sciaresa.
‘Na noc’ sènsa lüna ‘n rèdès con la pila a fàa ciar e dùu con la rasega i gha taiàat fò la sciaresèra e ntàat ca sgrignozava ai diseva:
"Bundìi nùu chest’an ma ca maiàat li töi sciaresi, ma gnàa ti tèn mangiarée ca pǜ".
