dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
De me regòrd, la mama
Trìi bèi regòrd cüntac' sǜ en asènt = tre bei ricordi raccontati bene
Albósàgia bèla
Albosaggia bella
Albósàgia bèla
Ghè 'na tèra ca la se ciàma
mia Albósàgia bèla,
varda 'n ciél e te vèdet 'na stèla,
al brìla l' Albóàagia bèla.
Ité par bósch e sentéer,
a San Salvadù tè corévet,
te pensavet ai tóo mestéer
ca sémpre tàat da fàa te ghévet.
Chiló se bàla e se canta
con alégria tánta,
tè pödet dìi chè lè 'na fèsta,
'na fèsta paeśàna.
Chèsta l'è la mia tèra,
magàri 'n póo spàvia
ma chèsta l'è la nòsa tèra,
tèra dèl Bośàgia.
Te maièt fórmai, làc’ e pulènta
e te bìet vìi bùu ca'l tè contènta,
te cantèt e te bàlet cóma 'na stèla,
te sée al Bośàgia bèla.
Se giüga e se schèrsa ala sìra,
'ntàat ca li montàgni 'ntòren se mira;
chiló al ghè la vìta sàna,
al pàr sèmpri 'na féra paeśàna.
Là sǜ en chèl bèl pòst
te sentèt prüfüm dè fée d'aòst;
te vegnét chiló e pò ti te 'ndée
ma pò amò te tornarée.
Chèsto l'è 'l mè paées,
gió 'ndèl gèrlo 'n gròs pées,
de fadighi e angosa,
lè la vita dèl Bósàgia nòsa.
Canzone di Martino Angeloni "O mia Albosagia"
tacàa
v. tr. e intr.
incominciare; attaccare, appiccicare; appiccarsi; attecchire, radicarsi; propagarsi, diffondersi | l’à tacàat a laoràa = ha incominciato a lavorare; ‘l fṍch l’è tacàat = il fuoco si è acceso; li piantìni de vìit i è tacàdi = le piantine di vite sono attecchite; la nìif la tàca = la neve comincia ad accumularsi; al m’à tacàat l’influènsa = mi ha trasmesso l’influenza | quànca al piṍf ca pǜ i se tàca al bùn Gesǜ = quando non piove più invocano il buon Gesù
I capriṍi
I CAPRIOLI
I capriṍi
Fiṍl, ti te sée tròp sènsa-pura; ti te córet par i bósch con táata sicϋrezza cóma sé ghe fódes ca li tigri.
Crédem , ghe völ de tignìi i ṍc’ avèrc'. Sé ´l nòś nemìis 'l te vìt ghè ca pǜ negót da fàa, te sée béle chè mòrt.
Iscé 'l parlàva ´n véc’ capriṍl al sò pìscen.
" Càra ´l mè pà, chée ca l'è 'na tigre ?" , al ghà domandat ´l pìscen capriṍl, "Cóma l'è fácia la brǜta bèstia ?"
"Ah, càr ól mè fiṍl, l'è ´l móstro pǜ crǜüf e orèndo ca 'l ghè sìes, i sṍö ṍc’ de fṍöch i spira ca òtro chè tradiméet,
la sùa góla l'è fümènta de sànch; en confrónt l' órs 'l fà ca pùra."
"L'è abòt , l'è abòt , ò capìit e savaróo schivàl", là dìc', e lè 'ndàc' de córsa par i pràc’ e i bósch.
Dòpo pòoch là 'ncuntráat n'animàl mèz piacáat giò 'ndèl' èrba.
'L se quièta, ´l lè squàdra da l' òlt al bàs, 'l ciàpa coràgio e 'l sclama:
"Oibò, l'è ca chèsto l'animàl chèl mà parláat ól mè pà !
Chèsto chiló 'l me pàr táat bèl e vedi ca fümàa ´l sànch ´ndèla sùa bùca, 'nàzi 'l ghà 'n ària graziósa.
I sṍö ṍc’ iè da véra piée de fṍöch ma i ghà ca negót da fàa strimìi. Ah, l'è ca chèsta la tigre", là óśàat con sϋcϋrezza.
La tigre ´l là sentüt e la ghè se batüda sùra de lǜü e 'l sé lè maiàat.
Móràl dela fàola: Duìi ca vìch tròp coràgio de gióentù; stìi atènc' parché ognitáat´ ól velée l'è piacáat sóta chèl ca 'l pàr bèl, bùu e tranquil.
Ol nóm dèl magènch Feit
Il nome del maggengo Feit
Par chìi ca i domandàva da 'nghée ca'l rùa ol nóm Feit.
Storia 'nvèntada da véra ☺
Ol preòst Batista di Cuntrìi dèl Bośàgia, 'ntóren al 1500, 'ntàat ca'l vavasü réet ala mülatéra ca dali Vàlmàni 'l portàva a San Salvadù, pèna prǜma dè Nèmbro, èn de 'na pastǜra mìga taat grànda, là 'ncuntràat 'n pastóor ca'l remavascià li sṍi póchi vàchi èn dèn barèch.
Ol prèvet, a mìga idìi gnàa 'na bàita gné 'na maśù, la sclamàat èn latìi:
<<habes aedificare stabili>> (te dè fàsǜ 'na maśù)
'L pastóor, ca'l cónóseva 'na quai paròla dè latìi, parché 'l gheva 'n fradèl prèvet, là pensàat dè respónt: "Feit", a sò dìc' l'öleva pò dìi <'l sarà fàc'> ènvéce ol significàat giüst <l'era fàc'>.
A tògni modo ol prèost Batista là capìit chée ca'l völéva dìi, là salüdàat e l'è ndàc' par ol sò sentéer.
'L pastóor, dè paròla, èn póoch dì, ütàat àa da otri sṍö paeśàa, l'à fàc' sü 'na bàita, stàla sót e maśù dol fée sùra, coi sàs cavàtfó e 'nmögiàac' ndè'na müraca, quànca i gheva fàc' té pràac' ndéli pastǜri ilò a pröof.
Quànca, dòpo 'na quindeśena dè dì, ol preòst Batista al vigniva 'ngió da San Salvadù, a idìi chè la baita <l'era faciasü> con taat dè maśù par li vachi, la sclamàat:"FEIT".
Lè stac' iscé ca da ilùra l'è naśüut 'n magènch nṍof ca'i l'à ciamàat Feit, e òtri pastóor ià fàc' sü amò bàiti con òtri stàli e maśù dol fée.
