dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
I rumóor
I rumóor
L'è sìra, 'l fṍöch cal brüsa la légna dè làres al pàr cantàa, sel sènt s-cópètàa cóma 'na müsica.
Ol fǜm dol fuglàa, prǜma dè svanìi 'ndèli sfèleri sóta 'l téc’, al pàr scarabóciàa niòli cóma de sòmartìi.
L' ódóor dol quadro de fée ca 'l bói, l'impinìs l'ària dè 'n prüfüm cal va 'ngóla.
Ol silènsi l'ingrandìs 'l rumóor dei carṍi ca ià 'nviàat ol tùrno dèl lóor laoréri de rüsiàa itè 'mèz ai legn, iscè ai té alegri tǜta la nòc’.
'Ngivinèi del Bosàgia
I nóm deli personi
I NOMI DELLE PERSONE
I NÓM DE LI PERSONI
Adèss ca sóo viàat-scià rembambìit
(almeno: en cà mia, iscé i à stabilìit …),
me réndi cünt ca sa fac’ ‘na gran vacada
a dach en nóm a ogni persona creada!
Par chi come mi ca i nóm a i tè ca a mèet,
l’è ‘na bruta figura una súr l’òtra, cara gèet!
Chi ca al se ciama Paòl, ghe disi Pedro,
chi Virgili, ciao Giusèp, Toni, Vitori ü Veledro!
Ma òl pusé brüt, ve ‘l giüri sül mè onór,
l’è quant ca t’encùntret ‘na fèmma ca l’è en fiór:
te la conóset, te ólariset fach sǜ da bèl,
ciamala par nóm … sa te ghéset en scervèl!
E ilura, sa tüti li personi en nóm sùul li ghéva,
par dìi: Adamo i óm e li fémmi Eva,
al saris tüt meno cumplicàat,
e ognantüu sènsa quistiù al saris saludàat!
Ghè sàris àa n’òtra pusibilità par i galantóm:
sà te ‘ncùntret ‘na bèla fèmma, al pòst del nóm,
te pódariset dich: cavéi colór d’argènt,
bùca alégra e ridènta, óc splendènt …
tuso coma ai fava i Indiani del Far Wèst,
ca li fémmi ai tratava en modo onèst,
e i ghe dava béi nóm ligàac’ a la natüra
e ca i scirniva con tàat amór cüra:
“Luna Splendente, Rugiada del Mattino,
Sorgente Che Zampilla, Occhi di Gattino”,
e via de ‘stò pass, ca a chili miga tròp béli,
li ciapava en fascino come de nòc’ li stéli!
D’altra pàart, nü Bosac’ apróof al nóm
de li personi, me usa spès òl sornóm:
e iscè se sàris pudüt dìi: l’Adamo di Rampasìi,
di Ciapèla, di Lùer, ü magari di Rebumbìi;
e sa enveci l’era ‘na fèmma: la Eva di Porac’,
di Biòo, di Chèca, di Lombéi ü di Frerac’:
che bèla envensiù, che idea fantastica,
sa enveci di nòm, m’ariss ruàat la toponomastica!
_________________________________________
Paolo Piani - Aprile 2019
I NÓM DE LI PERSONI altra versione
Adèss ca sóo viàat-scià rembambìit
(almeno: en cà mia, iscé i à stabilìit …),
me réndi cünt ca sa fac’ ‘na gran vacada
a dach en nóm a ogni persona creada!
Par chi come mi ca i nóm a i tè ca a mèet,
l’è ‘na bruta figura una súr l’òtra, cara gèet!
Chi ca al se ciama Paòl, ghe disi Pedro,
chi Diego, ciao Giusèp, Toni … ü rampeghi sǜ ‘nden vedro!
Ma òl pusé brüt, ve ‘l giüri sül mè onór,
l’è quant ca t’encùntret ‘na fèmma ca l’è en fiór:
te la conóset, te ólariset fach sǜ da bèl,
ciamala par nóm … sa te ghéset en scervèl!
E ilura, sa tüti li personi en nóm sùul li ghéva,
par dìi: Adamo i óm e li fémmi Eva,
al saris tüt meno cumplicàat,
e ognantüu sènsa quistiù al saris saludàat!
Ghè sàris àa n’òtra pusibilità par i galantóm:
sà te ‘ncùntret ‘na bèla fèmma, al pòst del nóm,
te pódariset dich: cavéi colór d’argènt,
bùca alégra e ridènta, óc splendènt …
tuso coma ai fava i Indiani del Far Wèst,
ca li fémmi ai tratava en modo onèst,
e i ghe dava béi nóm ligàac’ a la natüra
e ca i scirniva con tàat amór cüra:
“Luna Splendente, Rugiada del Mattino,
Sorgente Che Zampilla, Occhi di Gattino”,
e via de ‘stò pass, ca a chili miga tròp béli,
li ciapava en fascino come de nòc’ li stéli!
D’altra pàart, nü Bosac’ apróof al nóm
de li personi, me usa spès òl sornóm:
e iscè se sàris pudüt dìi: l’Adamo di Rampasìi,
di Codora, di Lùer, ü magari di Rebumbìi;
ü anca di Cagulù, di Cicòt, di Frèer ü di Foiarói,
e ognantü che scólta, al saris ‘ndua ‘ndàa a tói!
Sa enveci l’era ‘na fèmma: la Eva di Porac’,
di Biòo, di Chèca, di Lombéi ü di Frerac’,
ü magari di Büac’, di Giambéi, di Müs, di Santìi,
di Roncaia, di Rośèra, di Semù ü di Martìi;
… e sa propi l’era propi bèla,
la podeva vèss àa di nòs Ciapèla!
Che bèla envensiù, che idea fantastica,
sa enveci di nòm, m’ariss ruàat la toponomastica!
Paolo Piani - Aprile 2019
pavimèet
s.m.
pavimento
'L gàt e i ràc'
IL GATTO E I TOPI
´L GÀT E I RÀC'
En de 'na cà ghera tàac' ràc'.
´N gàt lè ignüt a savìl e lè 'ndàc' iló e 'l nè ciapàva belebée, ògna dì 'l maiàva ràc con güst.
Ilùra i ràc' i se truac' àli stréci e ià fàc' 'na riuniù e ià dic' trà lór:
" 'N vée ca gió dal téc’ sedenò ´n mör tǜc’; 'l gàt 'l pö ca vignìi chiló e nùu 'n vìif en sicϋrezza."
'L gàt la idǜt i ràc' sül téc' e là pensáat de 'ngànai; lè 'ndac'-sù 'ndè 'na tràaf piscéna e da iló 'l se caláat gió a tólómbola cóma se 'l fodès mòrt.
'N ràt véc’ la spiàat fò e la idüut 'l gàt a tólómbola e ilùra là dìc':
"Eh, galantóm àach se te fódesèt n'umbrìia te vegnarìsi ca aprṍf."
Móràl dela fàola: Chi l'è prüdènt 'l se laga ca 'ngabolàa facilmèet.
guarda anche qui 'L gàt
c'è anche questo racconto Natàal 'n cà dol Talpù
