dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Dùu pòorèc'
Dùu pòoréc'
'L gh'era na òlta, me regordi ca en che tèra, 'na fémna e n'om póorèc'.
I'era iscé póorèc', iscé en miśeria ca i gh'eva ca niént, ma pròpi negót negótento.
Ol scosáal dèla nòna
IL GREMBIULE (PARAGREMBO) DELLA NONNA
ÓL SCOSÁAL DÈLA NÒNA
Ol scosáal de la nòna l’era n’istituziù,
tüti a-i le portava, sènsa fáa eceziù:
al fava mila servizi, mila mèrec’ al ghéva,
gnáa da la fèsta, fan a meno ‘spodeva!
Prüm de tüt la vistina al riparava,
ca sóta de lüü quatada la stava,
‘mpǜ al ghéva ‘na bèla scarsèla,
‘ndùa mèt-gió ol panèt e la mèla;
Al sirviva da guant par ciapáa en máa
‘na padèla scotèta, da sùra ol fugláa,
e quai bòt par sügac-gió a ‘n rèdes i gutulù
quancà ‘l se fava ciapáa da la pasiù,
ù netàc-gió ol müsìi stróc e süáat,
parché senò la mama la garìs baiáat …
(… al gheva a ‘n’anèma delicada
‘sto tochèl de stofa en vita ligada!);
ù fai giügà a Momòo cèt!
col scosáal sül müs, töö e rimèt,
ù piacai sa en forèst al ruàva,
col quatàch sóta la facìna spàva.
Ma tüc’ i dì al regalava ‘na nuvità,
'n rimedi sücüur par ogni necessità:
al sirviva par tó-fó i ööf da la gnada,
e portai a cà sènsa fáa ‘na fritada,
o spostáa i puìi de sciüta, pèna sgüsciáac’,
par salvai da la rabbia dei gai spodestáac’!
(… al ghè voleva bée a ogni animáal
‘stò pöor, modèst, ǜmel scosáal !)
E, ‘nsèma, al fava sirvizi da cistìi
par portáa a cà verzi, pòmates e züchìi;
par remáa póm e pir sóta la pianta crodáac’,
dac’ gió prüma ca tüc’ a-i fóss marüdáac’.
En pǜ, quant ca ‘l frec’ al ruava
par la legna dèl fööc, da cavàgn al fava,
ma áa da bufèt, par la brasa ravivàa
sa la fiàma l’era smòrsa 'n dèl fugláa.
Con en colpèt da piàch, sènsa fàs notáa,
ol tàol al puliva sa ‘l Preòst ù ‘l Capeláa,
a-i ruava, a l’impruvisa, la cà a binidìi,
con la scüsa de tastáa 'n gót dèl nòs vìi !
Ma i scosài de li nóni, ligáac’ scià par mèz,
iè pasáac’ de moda urmai da ‘n gran pèz,
parché li nóni moderni, stém a sintìi,
iè quasi sempre tacadi … al telefunìi !
gravéc’
s.m.
fastidio - MO |al me vèe gravèc’ = provo fastidio
L'asen e 'l cuntadìi
L'asino e il contadino
l'aśen e'l cuntadìi
'N dì l' aśen dè ´n cuntadìi lè dàc' giò èn de'n póz.
L' animàl là piàigüut e la giolàat fò daliasci par ùri, ´ntàat ca ol cuntadìi 'l cercàva dè fàa vargót al reguàrt.
Àla fìi la decidüut ca l' aśen l'era tròp véc’ e ol póz l'era süc' da tàat tèep e 'l gheva già beśógn dè vès stupàat gió, ducà 'l valeva ca davéra la pèna de fà fadighi a tirà fó l' aśen dal póz.
Là ciamàat i sṍö visìi, tacàac' dè cà e ognantǜu, ciapàat scià 'na badìl, ià cuminciàat a tràgió tèera ´ndèl póz.
L' aśen, rendüut cǜnt dè chèl ca l'era réet a sucét, 'l se mès a caràgnàa e giolàa da fà pura.
Dòpo quai badìladi dè tèera, còla sòrpresa dè tǜc’, l'aśen 'l piantailò dè lamentàs.
'L cuntadìi là vardàat èn fónt al póz e le rèstàat de stüch a chèl ca là vist.
A ògna badìlada dè tèera l'aśen l’era réet a fàa vargót dè miga crét: 'l bàteva la tèera coi źòcoi e 'l fàva 'n pàs sùra la tèera.
E lóor giò sempre püsé tèera ma bèlebée debòt tǜc’ ià idüut con sòrpresa l'aśen a ruàa sü fìna àla bùca dol póz, pasàa sùra l'öor e scapaià a zómp.
Moral dela faola:
La vìta la tràadòs ògna sòort dè tèera....
'l secrèt par 'ndà fó dal póz l'è sgnìcala e üsala par fà 'n pàs èn sü inòlt e trà 'n zómp.
'N pö 'ndàfó dai póz pǜsé profónc' cal ghè sabes sà 'n sè arènt ca.
Besogna üsa la tèera cai tè trà adòs par pudìi 'ndàa inàaz.
Völ bée dè pǜ, sgnìca la tèera parché èn chèsta vìta beśògna vès 'na suluziù, mìga 'n probléma.
Laga ca'i véri aśegn i sìès i òtri.
La pianta del Bertoldo
Ol rè Arduino l’a condanàat Bertoldo a mort, parché ai gheva dic’ ca l’era ‘n baitòz.
Bertoldo al gha domandàat al rè, come ultem desideri, da pudii scirnii fò lüu la pianta endu ca ‘l sariss stac' tacàat sü. L’a giràat tüta l’Italia sensa truàa la pianta giusta: una l’era tròp olta, una tròp basa, una l’era tròp grosa una tròp sitila…..a la fii ol rè al ga perdunat e ‘l ga salvàat la vita.
