dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Scrivi vargót de chèl ca 'l me vèe en mèet
Scrivi vargót de chèl ca 'l me vèe en mèet
Scrìif en dialèt l'è ca 'na ròba pròpi fàcela, sopratüt par via de cóme mèt i acént.
Öi pruàa stès, a idìi chèl ca ghe rui a fàa, pròpri isciè cóma sa fodès réet a parlàa con vargüu.
Già, col dialèt pös ca mètes réet a cünta sǜ de ipod o de ADSL o de ròbi tecnològichi, 'l vée méi tirà fò chèl ca se regòrda de'n bòt, de quànca as'era gióen e deli ròbi ca se ghèva ilùra.
Ol scosáal dèla nòna
IL GREMBIULE (PARAGREMBO) DELLA NONNA
ÓL SCOSÁAL DÈLA NÒNA
Ol scosáal de la nòna l’era n’istituziù,
tüti a-i le portava, sènsa fáa eceziù:
al fava mila servizi, mila mèrec’ al ghéva,
gnáa da la fèsta, fan a meno ‘spodeva!
Prüm de tüt la vistina al riparava,
ca sóta de lüü quatada la stava,
‘mpǜ al ghéva ‘na bèla scarsèla,
‘ndùa mèt-gió ol panèt e la mèla;
Al sirviva da guant par ciapáa en máa
‘na padèla scotèta, da sùra ol fugláa,
e quai bòt par sügac-gió a ‘n rèdes i gutulù
quancà ‘l se fava ciapáa da la pasiù,
ù netàc-gió ol müsìi stróc e süáat,
parché senò la mama la garìs baiáat …
(… al gheva a ‘n’anèma delicada
‘sto tochèl de stofa en vita ligada!);
ù fai giügà a Momòo cèt!
col scosáal sül müs, töö e rimèt,
ù piacai sa en forèst al ruàva,
col quatàch sóta la facìna spàva.
Ma tüc’ i dì al regalava ‘na nuvità,
'n rimedi sücüur par ogni necessità:
al sirviva par tó-fó i ööf da la gnada,
e portai a cà sènsa fáa ‘na fritada,
o spostáa i puìi de sciüta, pèna sgüsciáac’,
par salvai da la rabbia dei gai spodestáac’!
(… al ghè voleva bée a ogni animáal
‘stò pöor, modèst, ǜmel scosáal !)
E, ‘nsèma, al fava sirvizi da cistìi
par portáa a cà verzi, pòmates e züchìi;
par remáa póm e pir sóta la pianta crodáac’,
dac’ gió prüma ca tüc’ a-i fóss marüdáac’.
En pǜ, quant ca ‘l frec’ al ruava
par la legna dèl fööc, da cavàgn al fava,
ma áa da bufèt, par la brasa ravivàa
sa la fiàma l’era smòrsa 'n dèl fugláa.
Con en colpèt da piàch, sènsa fàs notáa,
ol tàol al puliva sa ‘l Preòst ù ‘l Capeláa,
a-i ruava, a l’impruvisa, la cà a binidìi,
con la scüsa de tastáa 'n gót dèl nòs vìi !
Ma i scosài de li nóni, ligáac’ scià par mèz,
iè pasáac’ de moda urmai da ‘n gran pèz,
parché li nóni moderni, stém a sintìi,
iè quasi sempre tacadi … al telefunìi !
bòcia
s.m.
ragazzo, giovincello;apprendista (specialmente muratore); recluta degli alpini
Ól cèrf la leòr e l'aśen
Il cervo la lepre e l'asino
Ól cèrf la leòr e l' aśen
´N cèrf con en frónt dùu béi còrègn ramificac', 'ndàva a paséc' ité par ´l bósch.
Lè pasàat da iló ´na leòr e la sè fermàda a vardàa fìs ol cèrf.
Ilùra ,´ntáat ca la saltelava, là se fàcia inàaz e ´l là dìc':
"Varda ´n póo chiló, sóo ca àa mi´n bèl cervàt, l'è abòt ca 'ndrizzi sǜ li mei óregi e l'è cóma sé gharés sǜ i corègn cóma i töo ."
N'asen ca 'l pascolàva iló aprṍf, pèna la sintìit chèl ca la ghà dìc' la leòr, ´mbrinsiùnàat là ósàat:
" Varda ti, te ghée rèśù ! Nùu ´n sè tǜc’ trìi dèla stèsa ràzza, mi ól cèrf e ti leòr"
´L cèrf là vardàat i dùu con compasiù e disprèz e pó là cuntinuáat a caminàa par ´l bósch.
Móràl dèla fàola: Varda e pàsa e cürèt ca de lóor ca iè nóma dei sbrufù.
Li véspi
Le vespe
Li véspi
O ité par i pràac’ o par i bösch am se ‘mbateua ’ndèn quai vespèer, stès al capitàva àca li vàchi ca lì zompaua ià debòt a pèrli.
Sè te se 'ncorgevet ‘n tèep ilura ‘l bastaua stà àla larga, vargüu ‘l se ‘ncurgiüut a fà bronzéli par patüsc ‘ntàat cal slungaua li màa ma ormai l’era tardi.
De sücüur li te piaua e li püsé deli olti se mèteua sü ‘mpìt de pìsa e pò la làma dè la mèla sura la piada e ‘ndèl gìr de pòoch ‘l pasaua tüt.
La Carla Pedruzzi ine cünta ‘mpéer de béli capitadi üna sü al Bosàgia Vegia àla Mansüeta e al so fiöl ‘l Fausto.
La portaua sü gràsa col gèrlo ‘ndèl pràat a la Saèta ca l’era già pascolàat e al ghè ‘ndaua réet a stò rèdès ca’l giüghètaua con scià ‘n cavìc’, ‘mbòt al lè picaua sü ‘nden fiör ‘mbòt sü ‘nden sàs.
La màma, ruada ‘nghée ca ghera ‘na poosa, ‘n sàs da pùgiàa ol cùl e ol font dèl gèrlo,la sé ferma ilò; chèl’otro lè amò réet a giügàa col cavìc’ e la idüut ‘n bögiàt ‘ndol pràat e sübet ià a ‘nfilàité ol bàchèt.
Cal lavés mai fàc’, al saltafò dal böc’ ‘n sàm de vèspi come màti.
Ol rèdès lè pasàat gió a cór par ol pràat ma ilò con scià ol gèrlo ghera la Mansueta, la seua ca pü quati fàn e al canaia la ghà òsàat réet:
“Diu c’al malidìsi chèl canaiüsc, la da ignìch èn mèet da zegà fò li vèspi!”
En chèsto caso al ghè staua bée a “Diu c’al te strèbuduni….”
N’otra olta sü al Campéi al Pianilìi àla Silvia di Marc ‘n vedèl l’era réet a scapàc’ ité par ol bösch e lée a córèch réet par ulìi oltàl.
Sto vedèl ‘nchèla al ghè va sura con pè a ‘n vespèer e la Silvia ca la gheua sü li sotàni lónghi, col cór la ghè ndàcia propi sura.
Sóta li sotàni ‘na budùnèra che nò te disi, dèla Silvia pös ca dìi ma ilura li femmi ‘mpóo sü de ètà i’era sènsa müdandi.
Chìi ca ià vìst sta scéna i sé sgarbèlaua dal grignàa, a ‘nsèm!
La vìta sü par i magènch e i mùut dèl Bośàgia - PDF
