dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Al tèep deli strìi 1634
LA MARGHERITA DEL BOSAGIA
A òlti 'n se lamenta ma a pensàch a chili che ià paśàt 'n bòt gh'è de vès contec' de cóma 'n sè adès.
A nòma chèla póora Margherita dèl 'Bosagia 'ndèl 1634 la ca visüut tàat bée.
Ol scosáal dèla nòna
IL GREMBIULE (PARAGREMBO) DELLA NONNA
ÓL SCOSÁAL DÈLA NÒNA
Ol scosáal de la nòna l’era n’istituziù,
tüti a-i le portava, sènsa fáa eceziù:
al fava mila servizi, mila mèrec’ al ghéva,
gnáa da la fèsta, fan a meno ‘spodeva!
Prüm de tüt la vistina al riparava,
ca sóta de lüü quatada la stava,
‘mpǜ al ghéva ‘na bèla scarsèla,
‘ndùa mèt-gió ol panèt e la mèla;
Al sirviva da guant par ciapáa en máa
‘na padèla scotèta, da sùra ol fugláa,
e quai bòt par sügac-gió a ‘n rèdes i gutulù
quancà ‘l se fava ciapáa da la pasiù,
ù netàc-gió ol müsìi stróc e süáat,
parché senò la mama la garìs baiáat …
(… al gheva a ‘n’anèma delicada
‘sto tochèl de stofa en vita ligada!);
ù fai giügà a Momòo cèt!
col scosáal sül müs, töö e rimèt,
ù piacai sa en forèst al ruàva,
col quatàch sóta la facìna spàva.
Ma tüc’ i dì al regalava ‘na nuvità,
'n rimedi sücüur par ogni necessità:
al sirviva par tó-fó i ööf da la gnada,
e portai a cà sènsa fáa ‘na fritada,
o spostáa i puìi de sciüta, pèna sgüsciáac’,
par salvai da la rabbia dei gai spodestáac’!
(… al ghè voleva bée a ogni animáal
‘stò pöor, modèst, ǜmel scosáal !)
E, ‘nsèma, al fava sirvizi da cistìi
par portáa a cà verzi, pòmates e züchìi;
par remáa póm e pir sóta la pianta crodáac’,
dac’ gió prüma ca tüc’ a-i fóss marüdáac’.
En pǜ, quant ca ‘l frec’ al ruava
par la legna dèl fööc, da cavàgn al fava,
ma áa da bufèt, par la brasa ravivàa
sa la fiàma l’era smòrsa 'n dèl fugláa.
Con en colpèt da piàch, sènsa fàs notáa,
ol tàol al puliva sa ‘l Preòst ù ‘l Capeláa,
a-i ruava, a l’impruvisa, la cà a binidìi,
con la scüsa de tastáa 'n gót dèl nòs vìi !
Ma i scosài de li nóni, ligáac’ scià par mèz,
iè pasáac’ de moda urmai da ‘n gran pèz,
parché li nóni moderni, stém a sintìi,
iè quasi sempre tacadi … al telefunìi !
noèmbre
s.m.
novembre
Ol fùlèt
Il folletto
Li mai vìst ol fulèt?
Mi l'ò idǜut 'l fulèt, 'n sera 'ndèl bósch a taiàa légna mi 'l Toni di Ciapèla e 'l poor Mènec di Strecia.
L'era scià sìra e 'n sera réet a tornàa a baita, quànca 'l Mènec 'l se mèt a grignàa:
"Ehi, chée ca´l ghè fòiló?"
Me varda e 'n vìt aprṍöf àla stràda, 'ncrusciulù sùra 'n sàs 'n umìi pìscen, n'eserìi tǜt rós con scià 'n matùchìi de pèza àa chèl tǜt rós.
Al me vardava e'l grignàva, pò 'l se mès a cór trà li piànti, 'n póo 'ndàva e 'n póo 'l tornàva, l'era śvèlt cóma 'n somèlegh.
Dòpo quai atèm l'è 'ndàc' ià dol tǜt.
Ol diréet 'n sè 'ndàc' a cüntagla al preòst ca lè ignüut a binidìi ol pòst.
L’aśen del montagnù, quànca ...
Quando l’asino si era abituato a saltare il pasto, è morto di fame
La sciaresèra
Il ciliegio
La sciaresèra
Òl Bundìi al gh’eva ‘na sciaresèra visìi a la strada e tüc’ i agn i rèdès ai ghe robava li sciaresi.
‘N'an la pensàat bèe da durmìi sóta a la sciaresèra, parché l’era de noc’ ca i ghe robava li sciaresi.
Pasàat òl tèep de li sciaresi al gha dic’ a la sua femma: Pierina ghò l’ò facia ‘n barba de gàt ai canaia, ai gha ca ruat a robam gnàa ‘na sciaresa.
‘Na noc’ sènsa lüna ‘n rèdès con la pila a fàa ciar e dùu con la rasega i gha taiàat fò la sciaresèra e ntàat ca sgrignozava ai diseva:
"Bundìi nùu chest’an ma ca maiàat li töi sciaresi, ma gnàa ti tèn mangiarée ca pǜ".