dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Ol Catamarù e la Ginestra
Ol Catamarù e la Ginestra
'L grignàva ol Catamarù cóma da paréc' dì al sucedeva ca pü.
L'era 'n dopomesdì già pasàat da 'mpóo e la lǜüs dol sùul la fava giò umbrìi ca li pareva femmi, iló sùl ndèl sentéer ca 'l portàva a Ca De Crist.
O iscé al ghè pareva a lǜü, tǜt l'era fiṍl dè chèla eccitaziù chè i masc' i cónós bée quànca 'na quai femma la dà d'entènt dè pudìi vich ol piasé dèli sṍi grazi. Parché 'l Catamarù, 'ntàat cal paśava par San Lónch, l'eva 'ncuntràat 'na spósa, la Ginestra.
Beśògna sempri uláa bàs
Bisogna sempre volare basso
BEŚÓGNA SÈMPRI ULÀA BÀS
(Poesìa cùntra la supèrbia)
Adès öli faf èn gran regáal:
ve disi còma fóo mì, la sudiziù a véisc’,
quànca denáaz me trǜi chi la bùca i stréisc’,
e i mèt su ‘na crèsta tüso chèla d’èn gáal!
Ghée da savìi ca áa i pusé scióor al mónt,
‘na òlta al dì, almeno, i gà da ‘ndáa ‘n bàgn
e i se cala li braghi fina al calcàgn
e anca li mudandi fina gió èn fónt!
Quànca i gà òl cù sùra l’às pugiáat,
anca i óm pusé poténc’ de la tèra,
i padrù de la páas e de la guèra …
sa te ghè pènset, òl reguart l’è scapáat!
Par esémpi: sa al Pùtin l’és da scapàch
‘n dèn bósch sènsa ‘n panèt gió ‘n scarsèla,
ma nòma in gìir de castáa ‘na quai fòia
da fáa li guéri al ghe scaparìs la òia,
e magari vargüu còn scià la mèla,
i podarìs taiáach-ià òl so margnach!
tovàia
(tovài), s.f.
tovaglia
L'asen e 'l cuntadìi
L'asino e il contadino
l'aśen e'l cuntadìi
'N dì l' aśen dè ´n cuntadìi lè dàc' giò èn de'n póz.
L' animàl là piàigüut e la giolàat fò daliasci par ùri, ´ntàat ca ol cuntadìi 'l cercàva dè fàa vargót al reguàrt.
Àla fìi la decidüut ca l' aśen l'era tròp véc’ e ol póz l'era süc' da tàat tèep e 'l gheva già beśógn dè vès stupàat gió, ducà 'l valeva ca davéra la pèna de fà fadighi a tirà fó l' aśen dal póz.
Là ciamàat i sṍö visìi, tacàac' dè cà e ognantǜu, ciapàat scià 'na badìl, ià cuminciàat a tràgió tèera ´ndèl póz.
L' aśen, rendüut cǜnt dè chèl ca l'era réet a sucét, 'l se mès a caràgnàa e giolàa da fà pura.
Dòpo quai badìladi dè tèera, còla sòrpresa dè tǜc’, l'aśen 'l piantailò dè lamentàs.
'L cuntadìi là vardàat èn fónt al póz e le rèstàat de stüch a chèl ca là vist.
A ògna badìlada dè tèera l'aśen l’era réet a fàa vargót dè miga crét: 'l bàteva la tèera coi źòcoi e 'l fàva 'n pàs sùra la tèera.
E lóor giò sempre püsé tèera ma bèlebée debòt tǜc’ ià idüut con sòrpresa l'aśen a ruàa sü fìna àla bùca dol póz, pasàa sùra l'öor e scapaià a zómp.
Moral dela faola:
La vìta la tràadòs ògna sòort dè tèera....
'l secrèt par 'ndà fó dal póz l'è sgnìcala e üsala par fà 'n pàs èn sü inòlt e trà 'n zómp.
'N pö 'ndàfó dai póz pǜsé profónc' cal ghè sabes sà 'n sè arènt ca.
Besogna üsa la tèera cai tè trà adòs par pudìi 'ndàa inàaz.
Völ bée dè pǜ, sgnìca la tèera parché èn chèsta vìta beśògna vès 'na suluziù, mìga 'n probléma.
Laga ca'i véri aśegn i sìès i òtri.
Saré de nòc’, l’è cóma ‘na végia che va al tròt.
Sereno di notte, è come una vecchia che va la trotto
Caminavi 'ndèl bósch
Camminavo nel bosco
Caminavi 'ndèl bósch
Caminàvi 'ndèl bósch èn chèla sèlva 'n póo scǜra quànca mè sóo truàat denàaz 'n böc' con sura 'na còrna cai gheva fac' sü, còla pónta e'l mazòt:
"Tira ol fiàat, töfò ol fiàsch, bìen 'n sórs ca te sée dènàaz a la trùna dèl'órs".
Mi sé, nóo büut 'n sórs ma coi tèep che cór ò töc' sü e sóo 'ndàc' sènsa speciàa l'órs.
Fóo ca a tèep a scimà sü ol dosèl 'nghée ol sèntéer al trà al piàa, ca'l mè travèrsa 'n lüf, ca a sò dìc' al mè salüda coma üu cal grigna e ghé vedi tüc' i déec'; sò stàc' ilò 'mpalàat e a mi i déec' góo mòstràat.
Par furtüna lè 'ndàc', ma nò fè dìsi ol squàc' có ciapàat, iscé ò büut amò 'n bòt dal fiàsch par töià 'l penséer de chèl có idüut.
Cuminci a möem 'ntàat ca senti li gambi ca li trèma amò 'n pìt, vardi lontàa e finìsi itè 'nfónt a la vàl, 'ndùa 'l vansa sü la scìma cola pónta binca dala nìif sü èn dè'n cél davéra azür, 'l pareva de idìi 'na cartùlina.
Slonghi 'l pàs e ormai só itè 'ndùa ol sentéer 'l rampa dapé, fòsü dùu orgaröi e a iló ghé 'mpèer de capriöi ca'i òlsa la cràpa da l'èrba e staòlta iè l'óor ca i ghà pura dèl mè odóor e i scapa ala svèlta a zómp giò par i cràp 'ndua i sè sènt al sücüur.
A mi poch dopo sò ruàat a baita al sücüur, la porta ò sèràat col scarnàsc' tiràat.
La baca l'era ilò a speciàm, me sentigió, 'l me vée 'n mèet ol fiasch e 'mbì-i n'òtro tràc' e pensi a chèl squàc' có pasàat.
