dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
La Rosi
La Rosi
Magàri nóma la Rosi la pödarés consólam, ma àa lée l'è diventáda nóma 'n regòrd; sé pür duls.
La Rosi l'è stàcia 'na sücüra compàgna par divèrs àgn, ma cundivìis 'nsema piasé e dolóor; la fàc' àa dói ólti.
La ghà dàc' làc’ frésch a tǜc’ i mée, tǜc’ i dì, dendómàa e dènsìra.
'Nteligèeta, 'na totola, la coréva réet dapartüt; a òlti viziàda ma sèmpri scià adòs.
L'era 'na càora dè móntàgna.
Töcia da caorèt par güstala a la marènda de pasqua, l'è ügnüda 'na compàgna dè ventüra.
Ol ciù dèl nono
IL NONNO E IL MAIALE
OL NONO E ‘L CIÚ
Ghera ‘na òlta n’óm ca propi l’amava
ogni animài ca en cà al levava:
a tüc’ al ghé dava èn bèl nóm ‘ngiuìnàat,
coma sa de üu de la famiglia al se fós tratàat!
Fra tüc’ i animài ca ià maiàat ol so fée
ghè stac’ àn ‘bèl ciunìi, propi dabée;
lüü ‘l lè ciamàva miga tüc’ i dì, ma despès,
e ìl ciùnìi, contèet al coreva fó dal très!
(Ghé da savìi ca ‘sto óm òl müradór al fava,
e ‘ndèl periodo dèl ciù, l’era èn caśa ‘ntegraziù);
dùnca, òl ciù defò l’era già saltàat,
parchè ‘l séva ‘ndùa ol padrù i larìs portàat,
fò ‘ndèla rógia, a fàa èn bèl bagnèt,
própi ‘ndùa la formava quasi en laghèt,
‘nga li fémmi li vava a lavàa con la bradèla
braghi, cólsi, mudandi e compagnia bèla!
Òl pòro ciù al se lagodeva come ‘na s-cèta
a fàa ‘l bàgn gió ‘n de ‘sta acqua bèla nèta:
al se girava, al se pirlava, al se lavava
e ‘l vigniva nèt e lüsènt come ‘na fava!
E dopo, chèl óm iscé bùu de cór
da maiàa dèl sambüghèer i fiór
al ghèn dava èn bèl brasciöl,
… e ‘l ciù l’era contèet come ‘n fiöl!
Còma sà l’és mai maiàat, al mastegava
‘sti früc’ duls, e iscé ‘ l se sbrodolava,
e ‘l so müus colór dèl sanch al vegnéva
… e i óc’ dèl ciù dal contèet i piaigéva!
Quànca a cà i decideva de tornàa,
li fémmi sentadi gió a ciacolàa,
i vedeva ‘sto ciù còl müus ensanguinàat,
li ósava: ca te ghée fàc’, te le cupàat?
- * - * -
Al ghera ‘n rèdes (*) ca a truài l’andava,
ol nòno e ‘l ciù, tüc’ dùu al carezava:
ì’era própi néc’ compagn: dùu amìis
par òl so cöör amó ghèrp e ‘ndecìis!
Ma ‘n bèl dì, ca l’è ‘ndàc’ a truàa
'n sò compàgn de scóla par giügàa,
e chèl al ghà dìc’ tüt orgoglióos:
te fóo idìi òl ciù dèl nòno: meraviglióos!
Lüü i le varda, sbarlàta i öc’
al vìt èn ciù nigro dal stróc’:
“Eh nò, il ciù del mio amico Aldo, giüri sǜ l’onòor
l’è nèt e biànch, e ‘l ghà gnàa ‘sto brüt odóor!
(*) Daniele
fòia
(fói), s.f.
foglia - TO
El cuntadìi e i bao
Il contadino e gli insetti
El cuntadìi e i bao
'N meśerù ca'l pödeva ca idìi i bào,
l'hà tràc' fò ol velé sǜ 'ndi frao.
A chèla àcqua sutìla e mortàal,
lè ca scampàat gnàa 'n'animàl.
Prǜma iè morc', trà dolóor e tormént,
lümàghi, grìi e farfàli tüc' inocént.
Bào ǜtei, bào bùu,
calaurù, vespi, avi e budùu.
Ma bào e cagnù, i lè sà àa i càa,
ca par tàac' animài lè 'l sò maiàa,
li lüśérti e i üsèi,
àa chìi ütei e àa béi,
ca ià maiàat chìs-c' bào 'ndi òorc’,
iè crodàac' gió bàs sǜbet mòrc'.
Ma 'n se gn'amò ruàat ala fìi dèla filógna;
la mòrt lè scià: a chìi la ghè tuca lè 'na rógna!
I sciàt, fringuèi, müsràgn,
leguèer, bènoli e pò ai ràgn,
iè morc' tǜc’, sènsa 'n lamèet.
Ol contadìi adès l'è contèet,
sènsa pǜ üsèi, farfàli e bào,
iscé ai crès pǜsé béi i sṍö frao.
Ma la móràal pürtròp l'è divèrsa,
chìi velée ca l'agricoltóor 'l vèrsa,
i fà ca màal nóma ai bào, lumagòc'
leguèer, üsilìi e lambaròc’;
Mè'i trua, al giüri, 'ndèl piàt
e 'ndèl stómech, ca l'è ca adàt
a soportàa chèl "cundimènt'"
ca lè tosèch e 'nvadènt!
Da tǜt chèsto al dipènt 'l finaal:
"Ai animai fàc ca dol màal,
sà te ölet vìif 'na vìta sücüra,
'ndèla nòsa bèla natüra".
Grin grin
Gree green
Adés "green" de chi e "green" de là ma de vért ghè pooch, i prac' forse iè restàac'.
Regordéf ca 'na vàca la rèsta sempri 'na vàca.
La maià-scià l'èrba par fàa làc’ e pó la cagàa cóma Dìo 'l comanda iscé da pudìi 'ngrasàa la tèera; ala pégio sé farà ité bistéchi.
Sa de piantàa iló dè crét ca se pö cuntinuàa noma a fàa sü machèni e tütc' a laoràa denàaz a chìi spéc' 'ndua se sgnica dapertüt par 'ndà inaz.
Ghè öl de fàa quai pàs 'nrèet, beśògna tornàa àla vàca par mandàa avanti la baràca.