dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
De me regòrd, la mama
Trìi bèi regòrd cüntac' sǜ en asènt = tre bei ricordi raccontati bene
Al dì de ncöö
Tempi moderni (Al giorno d'oggi)
AL Dĺ DE ‘NCÖÖ
Mi adèss sóo viàat-scià véc’
e li me fa vignìi i brosói dal fréc’
tuti ‘sti tecnologìi nóvi e cumplicàdi
ca par fam trebulàa li par ‘nventàdi!
Ma l’è gnamò abòt: àa ‘l vocabolari
i-à cambiàat par fam sintìs somari:
òl bèl parlàa del nòs Paées, snobàat,
“là dove 'l sì suona», còma Dante l’ha cantàat:
i parla Inglées, a la radio e ‘n televisiù, sóo sincéer,
géet che bùu da fàa gió gnàa la òo còl bicéer:
de paróli esageradi i sé ‘mpinìs la bùca
par piacàa òl vóit belebée-grànt de la źùca!
Par esémpi: de ‘sti tèep se sènt parlàa
ca sa ti, èn vacansa te ölet ´ndàa,
òl Green Pass te da vìi giò ‘n scarsèla,
ensèma al panèt dal nàas e la mèla!
Ma quant-ca te ghe le facia a scuprìi
chè sòrt de diaoléri l’è òl Covid Free,
te sée ruàat nòma a metà dèl viàc’
‘ndè ‘sto Enfèren de burocrazia: nòma n’aśàc’!
Par pudìi vich ‘sto documènt bèl belènto
ü ca te ghée èn Smartphone nṍf nöènto,
ca òl QR Code al siès bùu da léisc al ric’;
se nò, la strada la te porta su ‘l Mirìc’:
sul computer te da ripiegàa, pòro véc’,
ma da la padèla te pasèt al lavéc’;
CUN, CIE ü SPID, te da vìi prepartàat:
… sa già te sée miga, te diventèt grìis e pelàat!
sulìf
agg.
soleggiato, esposto al sole
Ol lambaròt el fìl de òor
Il lombrico e il filo d'oro
Ol lambaròt e ol fìl de òor
'l coràgio dè siguìi i própi sógn e dè esploràa 'l mónt.
Al ghera 'na òlta 'n lambaròt dè nóm Lǜis ca'l vìveva 'n d'èn bósch sóta deli fréschi fói dè nisciolèer.
Ol Lǜis l'era 'n lambaròt curióos e speciàal e 'l scavava 'ndèla tèera dapartǜt.
'Na nòc’ lè 'ndacdefó dal teré par vardàa li stéli 'ndèl cél e al 'na vist üna 'mbèlpóo-bèla a dàgió.
Sǜbet 'l Lǜis là tiratfò 'n s-cès: "sóo stüf dè dì tǜc' stès, ölarìsi vìif 'na vèntüra divèrsa dal sòlet".
'L dì dòpo 'ntàat ca'l scavava 'ndèl teré, là truàat 'n fìl dè òor ca'l lüśìva.
L'era iscé contèet e stüpìit ca là decìdüut dè 'ndàchréet par idìi 'nghée ca'l ruava.
"Che ròba 'l ghè sarà réet a stò fìl d'òor? Ghóo pròpi dè scùprìl!" là pensàat 'l Lǜis.
Là cuminciàat a rampègàa par rùàa sùra la tèera par siguìi 'l fìl dè òor ité par 'l bósch, i pràac’ e àach 'ndèna rógia bèlebée frésca. Ol fìl dè òor al finiva mài.
Lè stacia 'na vèntüra ecitànt da mài smentegàa.
Ol Lǜis là 'ncuntràat taac' animàai cóma li lümàghi, grìi, 'n paù 'mbèlpóo-bèl, coloràat e àa 'na sciguèta.
'Nòtro lambaròt 'l ghà regalàat aretüra di balii de zéneor gròs e bùu bunènti ca i ghà dàc' fòrsa par cuntinuàa 'l sò viàc’ ca l'era amò lónch.
Dòpo mìis dè speriènsi straordinari, 'l Lǜis là vist ca 'l fìl dè òor 'l finiva pròpi defò de lǜs dè 'na végia maśù bandunàda.
Ol lambaròt la picàat la pòrta e sǜbet 'na fata la ghà urìit.
La fata l'era òlta bèla e la sè fàcia idìi davéra coòntèta dè idìi ol Lǜis.
Con tàata sòrpresa la fata là ghà spiegàat al Lǜis ca ol fìl dè òor l'era 'n regàl ca lée la gheva fàc' par premiàa ol sò coràgio e la sùa òia dè aventuri.
"Öla!, che bèl, grazia, te fàc' bée!" là dìc' ol Lǜis con 'n grànt surìis.
Ol lambaròt al se rendüut cǜnt, ca'l bèl viàc’ ca l'eva fàc', l'era tǜt mèret sò, par vès curióos e dol sò coràgio.
L'importa ca quàat ca sè pìscen: sà 'n ghà 'l coràgio dè siguìi i nòś sógn e dè sploràa 'l mónt, 'n pö scùprìi róbi bèli bèlenti.
Iscé ol Lǜis lè tornàat àla sùa cà 'ndèl bósch contèet e sódisfàc' dèla sùa grànda vèntüra.
Par vignii bùu òl vinèl l'a da brüsàa el dosèl.
Per fare il vino buono la vigna deve prendere il bel sole
L’aśen a spala
L'asino a spalla
Pà, mama e fiöl ai vava al mercàat con l’aśen. La géet la diseva:
-l’aśen öit e lor trii a pè.
Ilura ol fiöl l’e montat sü 'ndèl aśen. La brigada la criticava:
-dùu véc a pè e l gioen a caval de l'aśen
Ol fiöl l’e ‘ngnüut giò e l’è montat sü ol pà. I tiis de butéep a i sentensiava:
- al gà ca vargogna mandàa a pioti la vegia e ‘l redes
Ilura l ’e montàat sü la femna, e tüc a i diseva:
-la regiora la gha ca cöor, la manda a pè ol regior e l bagai
Ilura i è montac’ sü tüc’ trii sü 'ndel aśen
-Póoro aśen, ai le cröva gió
Stuf da sintii sti critichi, l’om denaz, la femna e ‘l redes deret, i a ciapàat sü l’aśen en spala.
Chi ca i e ‘ncuntrava ai restava a buca verta parchè ai seva ca pü che dii
