dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Ol ciù dèl nono
IL NONNO E IL MAIALE
OL NONO E ‘L CIÚ
Ghera ‘na òlta n’óm ca propi l’amava
ogni animài ca en cà al levava:
a tüc’ al ghé dava èn bèl nóm ‘ngiuìnàat,
coma sa de üu de la famiglia al se fós tratàat!
Fra tüc’ i animài ca ià maiàat ol so fée
ghè stac’ àn ‘bèl ciunìi, propi dabée;
lüü ‘l lè ciamàva miga tüc’ i dì, ma despès,
e ìl ciùnìi, contèet al coreva fó dal très!
(Ghé da savìi ca ‘sto óm òl müradór al fava,
e ‘ndèl periodo dèl ciù, l’era èn caśa ‘ntegraziù);
dùnca, òl ciù defò l’era già saltàat,
parchè ‘l séva ‘ndùa ol padrù i larìs portàat,
fò ‘ndèla rógia, a fàa èn bèl bagnèt,
própi ‘ndùa la formava quasi en laghèt,
‘nga li fémmi li vava a lavàa con la bradèla
braghi, cólsi, mudandi e compagnia bèla!
Òl pòro ciù al se lagodeva come ‘na s-cèta
a fàa ‘l bàgn gió ‘n de ‘sta acqua bèla nèta:
al se girava, al se pirlava, al se lavava
e ‘l vigniva nèt e lüsènt come ‘na fava!
E dopo, chèl óm iscé bùu de cór
da maiàa dèl sambüghèer i fiór
al ghèn dava èn bèl brasciöl,
… e ‘l ciù l’era contèet come ‘n fiöl!
Còma sà l’és mai maiàat, al mastegava
‘sti früc’ duls, e iscé ‘ l se sbrodolava,
e ‘l so müus colór dèl sanch al vegnéva
… e i óc’ dèl ciù dal contèet i piaigéva!
Quànca a cà i decideva de tornàa,
li fémmi sentadi gió a ciacolàa,
i vedeva ‘sto ciù còl müus ensanguinàat,
li ósava: ca te ghée fàc’, te le cupàat?
- * - * -
Al ghera ‘n rèdes (*) ca a truài l’andava,
ol nòno e ‘l ciù, tüc’ dùu al carezava:
ì’era própi néc’ compagn: dùu amìis
par òl so cöör amó ghèrp e ‘ndecìis!
Ma ‘n bèl dì, ca l’è ‘ndàc’ a truàa
'n sò compàgn de scóla par giügàa,
e chèl al ghà dìc’ tüt orgoglióos:
te fóo idìi òl ciù dèl nòno: meraviglióos!
Lüü i le varda, sbarlàta i öc’
al vìt èn ciù nigro dal stróc’:
“Eh nò, il ciù del mio amico Aldo, giüri sǜ l’onòor
l’è nèt e biànch, e ‘l ghà gnàa ‘sto brüt odóor!
(*) Daniele
bìif,
(mi bìvi, bǜut),v. tr.
bere (anche metaforicamente) | bìif en bòt! = bevi un po’; te cà da bìif gió tǜt chèl cà i te cünta sǜ = non devi credere a tutto quello che ti raccontano
Ol lambaròt el fìl de òor
Il lombrico e il filo d'oro
Ol lambaròt e ol fìl de òor
'l coràgio dè siguìi i própi sógn e dè esploràa 'l mónt.
Al ghera 'na òlta 'n lambaròt dè nóm Lǜis ca'l vìveva 'n d'èn bósch sóta deli fréschi fói dè nisciolèer.
Ol Lǜis l'era 'n lambaròt curióos e speciàal e 'l scavava 'ndèla tèera dapartǜt.
'Na nòc’ lè 'ndacdefó dal teré par vardàa li stéli 'ndèl cél e al 'na vist üna 'mbèlpóo-bèla a dàgió.
Sǜbet 'l Lǜis là tiratfò 'n s-cès: "sóo stüf dè dì tǜc' stès, ölarìsi vìif 'na vèntüra divèrsa dal sòlet".
'L dì dòpo 'ntàat ca'l scavava 'ndèl teré, là truàat 'n fìl dè òor ca'l lüśìva.
L'era iscé contèet e stüpìit ca là decìdüut dè 'ndàchréet par idìi 'nghée ca'l ruava.
"Che ròba 'l ghè sarà réet a stò fìl d'òor? Ghóo pròpi dè scùprìl!" là pensàat 'l Lǜis.
Là cuminciàat a rampègàa par rùàa sùra la tèera par siguìi 'l fìl dè òor ité par 'l bósch, i pràac’ e àach 'ndèna rógia bèlebée frésca. Ol fìl dè òor al finiva mài.
Lè stacia 'na vèntüra ecitànt da mài smentegàa.
Ol Lǜis là 'ncuntràat taac' animàai cóma li lümàghi, grìi, 'n paù 'mbèlpóo-bèl, coloràat e àa 'na sciguèta.
'Nòtro lambaròt 'l ghà regalàat aretüra di balii de zéneor gròs e bùu bunènti ca i ghà dàc' fòrsa par cuntinuàa 'l sò viàc’ ca l'era amò lónch.
Dòpo mìis dè speriènsi straordinari, 'l Lǜis là vist ca 'l fìl dè òor 'l finiva pròpi defò de lǜs dè 'na végia maśù bandunàda.
Ol lambaròt la picàat la pòrta e sǜbet 'na fata la ghà urìit.
La fata l'era òlta bèla e la sè fàcia idìi davéra coòntèta dè idìi ol Lǜis.
Con tàata sòrpresa la fata là ghà spiegàat al Lǜis ca ol fìl dè òor l'era 'n regàl ca lée la gheva fàc' par premiàa ol sò coràgio e la sùa òia dè aventuri.
"Öla!, che bèl, grazia, te fàc' bée!" là dìc' ol Lǜis con 'n grànt surìis.
Ol lambaròt al se rendüut cǜnt, ca'l bèl viàc’ ca l'eva fàc', l'era tǜt mèret sò, par vès curióos e dol sò coràgio.
L'importa ca quàat ca sè pìscen: sà 'n ghà 'l coràgio dè siguìi i nòś sógn e dè sploràa 'l mónt, 'n pö scùprìi róbi bèli bèlenti.
Iscé ol Lǜis lè tornàat àla sùa cà 'ndèl bósch contèet e sódisfàc' dèla sùa grànda vèntüra.
Li fèmmi iè cóma la càstagna: ...
Le donne sono come la castagna: belle fuori ma dentro hanno la magagna
Natáal 2021
Natale 2021
Li regòli dei nòs parlamentáar
Sà l'è còlt te dè mètet 'l paltò però prǜma te dè laváa li máa e sé sǜ-'ndèl almanàch la scriǜda l'è rósa ilùra sà i nòni ai ghà püsé de 65 àgn e i ghà prónt i regaìi par Natáal, dòpo ´l 6, sà la befana la ca portàat carbù, tè pödet speciáa 'n dì dè sùul par 'ndáa a pè a truáa prǜma l'àva e pò sa te cerchèt, da quai páart, te truéet áa ol nòno.
Sà ´nvéci sǜ-'ndèl almanàch 'ncöö l'è 'n dì nìgro ma par ti l'è ´'n dì sé, ilùra ´n sè èn aranciù e tè pödet portáa 'l cáa a fàla e niént òtro; però magàri al rua 'n emendament, ´n ghà dàc' l'incarich a la befana, ca l'è stàcia mèsa 'ndèla calz-force, dè dàfó a chìi ca i ghà l' ISEE fìna a 20000 euri, 'n cèlular col' app MI; par ´l momènt te dè contentàs, pò l'è pusibél ca pǜsé inàaz an fà ach MI e TI iscé sìi èn dùu e pudìi portáa áa i rèdès fìna a 14 àgn cóma congiünt par stáa coi cunvivenc' sèmpri chè ´l tàol al sìès piscì par 6 con dódes scàgni iscè se pö mantignìi la distansa cola maschìrina e li forchéti e córtei d'argènt.
